Thursday, June 3, 2010
KUM-100 A PHA MISSION
Mission
Mission cihpen USA leh Europe gam a om Pawlpi a kipsate in, " Tawntung Lungdamnathu " ahi vantungmi-3 taangkona pen amau nasep hi, ci-in teltakin thei uh ahihmanin, kipum aapin piakkhiatna tawh , neihsa sum leh thatang kaikhawmin naseem ding paisak(puak) uh hi. Mission pen naseem ding aa a kipuak or a kipaisakte cihna ahi hi.
Conference khempeuh in amau tithesharing a puak uh, adawl adawl aa paitoto sumte GC panin hong kizek kikkik ahi hi. Tithe sharing bek hilo-in conference tuamtuamte in amau septheihna lampi tuam tek tawh Missionary paisakin "mission" phut uh hi.
Gamthak phuutna ding kipawlna khempeuh "Mission" kici ahi hi.Mission khempeuh pen conference status a phak dongaa kalsuan ding hi. Gampua pai ding missionary a puakzo kei zongin, selfsupport tawh dingzo hamtang ding hi. Selfsupport tawh ding khempeuh Conference Status a tungzo ahi hi.
Mission masuan
* SDA Pawlpi in Christ hong piak ahi " Note pai unla, leitung aa om nuntakna nei khempeuh tungah hih lungdamnathu hilh un," acih nasep pen nakpi takin thupiseh hi. Mark 16:15.
*Amaute in, Rev 14:6-12 sunga Remnant Church nasep " Vantungmi-3 taangkona pen a taangko dingin, SDA te hong kisamkhia hi, ci-in um uh hi.
* Leitung-a teng gamkhempeuh, pawlkhempeuh, namkhempeuh, paukhempeuh leh mikhempeuh tungah " Tawntung Lungdamna" thupuak pen nasep poimawh hi, ci-in ngaihsun uh hi. Hihthu hangin pumpi thatang neihsa sum leh pai zangin leitungbuppi naseem dingin kipia uh hi.
* SDA missionary nasep pen nasep behlapnamawk bangin ngaihsun lo hi. Hih bekmah Pawlpi nasep hi, ci-in ngaihsun hi. Leitung buppi pen amaute lokhawhna mun ahi hi. Leitung beihun ding pen amaute kipiakzawhna tung tampi kinga hi, ci-in um uh hi. Matt 13:18. 24:14.
*SDA Mission nasepna pen leitung gam 204 pha hi.
* Kamnam 687 tawh thu kihilh hi.
* Kamnam 190 tawh laibu kibawl hi.
* Kumsimin mi-304 bang missionary kipuak hi.
* Leitungbupah sumpi $ 48, 167, 156/- kizeek khia hi.
[ Seventh-day Adventist Encyclopedia Vol 11, pgg 101.]
Mission's aim and object.
Mission dinmun tawh omcip ding ngimna GC in neilo hi. Mission in a puanbuuk khan ding hi. Gamkekin pawlpi tampi phut ding hi. Pawl khempeuh namkhempeuh kiang lut ding hi. Pawlpi khempeuh Conference Status atun dong kalsuan ding hi. General Conference of SDA kici kipawlna sungah REPRESENTATIVE SYSTEM tawh kizom ciat ding hi. US ah mission kici khatzong omlo hi. Mipum khatzong conference tawh kizomlo omlo hi.
GC piak appropriation bek ngaklo-in amautha tawh a dingzo dingin kipantah ahi hi. Tua banah US mah bangin missionary puaksawnin Mission Station phut kawikawi ding pen MISSION NASEP ahi hi. Kum-100 pha napi ding theilo pen mipoi mihem leh damlo ahi hi. GC in zatui tuamkhat a zon kul ding hi.
Myanmar Union buaipih pen GC sumlut tamlua ahihmanin naseem nuamlo uh hi. GC fund pen Blackmarket tawh khekin hau uh hi. Khasum khankhan uh a, workers naseem omlo hi. Appropriation Fund khaktan leh bukanin an hong zong ding uh hi. Sum kicinglua ahihmanin paikhia lo hi. Muvanlai inzong bukan nuamlo a tate a bu panin sawnkhia hi. An vapuak nawnlo hi. Leen kisin sak hi. A kha zaapsak hi. GC panin appropriation fund a khawl matengin tua natna dam ngeilo ding hi.
GC fund kicinglua ahihmanin sumngah source bulpi ahi member te thusimlo uh hi. Member te keemin khoi ngeilo uh hi. Myanmar Union of SDA natna a thei ding Specialist GC pan kisam hi. Tua lo-in tunglam pan aa kipuak sumtawh kivak dingbek ngaihsun uh hi.
Neihman hilo kipiaknopman.
Generak Conference in sumbawlna set neilo hi. Thu-umte piakkhiat sumpi bektawh naseem uh ahi hi. A piakhiate inzong sum a haulua hituanlo uh hi. Piaknopman bek mah ahi hi. Ka omna khua pen pawlpi gollua lo hi. Member 160-200 kiikpawl hibek hi. High School khat nei uh hi. Tua banah gamthal phu dingin India gam pai uh hi. Khangno tawm leh Elder pa paisak uh hi. Tua huhna dingin sumpi kidong den hi. Mattang aa kipan kipia hi. Effort budget cin liailiai uh hi.
Follow-up kisamlai hi. Biakinn leh leitang kisam hi. Piakzawh zahzah lawptakin kipia hi. A tawpna ah khangham lamte hong diang uh hi. A vanluite uh Yardsale ci-in innmai-ah hong zuak uh hi. Sabuailui, laibului, puansilhlui cihbang, zuak theih khempeuh a ngah zahzah tawh zuak uh hi. Lo leh leitang zuak uh hi. Khanghamte in a omna inn zuakin Nursinghome zuan uh hi.
Conferenc status tawh ding cihpen sumhau luatman zong nahi tuan kei mawk ei, upna tawh kipiakhia ngam hizaw mawk ei, ci-in kakhitui hong sum pelhpalh hi. Nalianpi a semte haulua nei lua sa kei ni. Kipia khia hilel hi. Dangka bebek paulam pen uplahna namkhat ahi hi. Minamdang khat neumuh luat lawmlawm lah uplahna leh spiritual leader cinlohna namkhat ahi hi.
Kum-100 cin Golden Jubilee
Thandaung Myothit ah kum-100 cinna Golden Jubilee pawikham uh hi. Leitung mihing kum-100 cingte khankhin hi-a mainawt nading lametna khempeuh tawpna ahi hi. SDA kum-100 cinpawi cihpen bel kha lamah khangcing mahmah leh kilawm hi. Report tuamtuamte pen Pawlpi deihna tawh hong ki-elpuak simsim hi. Union Mission secratary pa in , " No, Zomite hong kihta keng, worker lakah mi nei ingh. Layman lakah zong mi nei ingh," cita mai hi. Kawlgambup minamte tungah thupha puak ding tavuan kisuan Union officer khat kampau ahi hi. Hong to ahi hi. Zomite aading lamet omlo hi.
UMM ii sep khantohna khempeuh suksiat sawm ngiau hi. Khantohna khempeuh Karen minam makaite langpanna danin ngaihsun ngiau hi. Zomite tungah war-delare bang lianin, " No Zomite hong kihta keng," cih kammal hong pusuak ahi hi. Zomite nengcip ding aa hong paukhiat ni pen a sungah dawi a lut ni ahi hi. Khantohnate hong lungdam pih pen ding aa kilawm hinapi! A hehpen Pu Satan longal kua hiding hiam? Christian makai khat kampau dingin khasiathuai kasa mahmah hi. Kilemna bawl dingte in migilo teng kaikhawmin kivat sak hi. A domto dingte leh a lamto dingte in susia uh hi. Gitlohna leh thumanlohna khempeuh a pantah Myanmar Union ulianpi te ahi hi.
Zomite zong Jesu sisan mahtawh kileisa ahi hi. Union power lelngel tawh minam hong sukmai ding lauluat zong kullo hi. Lawkite leh milim bia mite sepngamloh, ngoltol tak aa semngam ding mihonkhat hong cial uh hi.Position khan uh hi. Motor cycle pia uh hi. Golhsum ding dangka puasak kangkang uh hi. Mittawsa in bangbang hileh semngam takpi mawk hi. Hong cing Pasian omlo hileh lauhuai takpi mah ahi hi.
SDA Golden Jubilee pen Zomite aadingin khimzing hi. Zomite aadingin maizumna leh dahna-ni ahi hi. Karen neihtuam nationalday tawh kibang hi. Ahi zongin Jesu sisan tawh hong kileisa eite aadingin lainang omlo hi. Samzang khat zong kialo ding hi. Kawlgam in kum-100 sung ih kaikhop thupha pen tu-a ih zakteng himai zen hi.
SDA session reports
Philipin mission pen 1908 kum pawlin kiphut hi. Kum-20 zong cinglo-in 1926 kimpawlin Conference tawh dingzo uh hi. Makaite in tawsawn uh hi. Nakpi takin Lungdamnathu taangko hi. Mizo mission zong conference din a sawm ciangin , union leh division ten thapia hi. Ding un, hong huh ding hi ungh, ci zawsop hi. Pawlpi mite lawpna ding report hoihnono kipia hi.
Tuhun aa Union Mission kikhop simloh abeisa hunte ah, SDA session a om ciangin report kipia in zaknop thei mahmah hi. Layman a lawpte paipih-in platform tungah teti pangsak hi. Circle leader ten lawptakin a nasepnate report pia hi. Local mission officer te in amau department ciat aa thupiang lawphuai nono report pia uh a, mitphia lo-in kingai hi. Session sungin mipite mai leh committee sungah, Union officer te in lungdam kohna, thapiakna, a hanciamte pahtawina pulak uh hi.
Sulwinning ngahte leh gamthak phutna thutuamtuamte report kipia hi. Pastor kipumpiakte ordained kipia hi. Gamthak phut nading geelnate leh hanthotnate kingai hi. Member tungpan kingah sumpi khantoh ziate kigen hi. Self-support tawh din zawh nading conference status tunzawhna ding bangzah kisamlai ci-in thapiakna kinei hi.
Meeting kah khempeuh lungdamtakin ciah uh hi. Lungsim khensatsa tawh Pasian nasem dingin ciah uh hi. SDA ahih khak pen-u kipak mahmah uh hi. Kisaktheih pih uh hi. Kisuanna omlo-in hangsan takin teti pan ding lawp uh hi. Ngakzolo zahin a lungsim in phu uh hi. Topa aadingin singam uh hi. Tua pen Christian thahatna leh nuntak zia ding ahi hi.
Union session ah bang kiza
California state cia phalo Kawlgam khutkuak cia pen, kum-100 sungin 75% in Vantungmi-3 tangkona za nailo uh hi. Tua in Union uliante lungsim sawkkha nailo hi. " Minam khempeuh tungah hih lungdamnathu" acih kammal in, a lungsim vut taktakin na um uh hiam? Platform tungah member te kihtak lohna kammal bek kiza hi. Moses zaluah makaipi ahihnate bek kiza hi. Evangelism hanthotna tawm mahmah hi.
GC leh Division personal a pai ciangin, nuntak haksatna gen hi. Datsiman khang leh vanman khang khang gen uh hi. Khasum hong khan un ci-in dahmai tak tawh pulak uh hi. GC piak dollar teng hong ne pihpiah ding uh hi. Sum lamsang adeihdeih un hong zek ding uh hi. Tu-a adra fund leh GC pan aa kipia dollar om zahzah Blackmarket tawh khekin hauhlawh mahmah uh hi. Amau mah in seem pah lai uh hi.
Court tungtang aa kizang sumte leh ADRA fund teng gamdangten nei leh gamthak phutna-in nei takpi ding uh hi. Junggle chapel lamsak ding uh hi. Pasiangam zai tuam mahmah ding hi.
Mission leh conference in policy tuamneihlo
Pawlpi church organization khat ahih leh policy zui-in kiphut hi. Tua pawlpi inzong church khat ii neih ding a kilawm right khempeuh nei pah hi. Minam deilo hi. Pau deilo hi. Mellehsa a vom a kaang deilo hi. Amun-agam deilo hi. Vantungtawh kizopna pen Organised church pan kipa hi. GC pan hilo hi. Division zong hilo hi. Union leh local mission zumpan hilo hi. Local Church pen power lianpen ahi hi.
Local mission, Union mission kikhopna khempeuhah ama Voice kiza tawntung ding hi. Churchboard thukhenna pen mannuel tawh kituak ahihlaiteng aana power zangin khatpeuh in phel theilo hi. Amau keem ding sia zong a deih teel thei hi. Tunglampanin zawhthawhna tawh a uk ding sia mawk koih theilo hi.
Working policy a tuam omlo hi. Ministries Manual a tuam kibawllo hi. Church manuel khempeuh leitungbup kibang hi.
Tulaitak eite hong dom hong tawsawn ding union pen a lauhuai pen hong suak khong hi. Pasian hehpihna lian mahmah ahihmanin hibangin ompaisuak lo kha ding hi. Kipuahkikna hunpha hong omlai kha ding hi. Kipuahphatna hong om zongin hih uliante tungpan hong piangzo-in ka um keiu hi. Amau naseppih sanggamte tung panin kikhelna hong pai-in ka um kei hi.
Ahih hangin Pasian in a zat ding mitampi omlai kha ding hi. Minambup lungtang puak ahihleh bel, Union Mission tungtawnin khanlawhna hun omlo ding ahihmanin MUC te Pasian in hong zat nang in, kiging tawntung ni. Ki-aap ni. Kiniamkhiat ni. Itna takpi tawh " Tawntung Lungdamnathu" taangko ni. Ei tha tawh kizolo ding hi. Sumhauhna tawh kizolo ding hi. Minam liante power zangin kizolo ding hi. "Thagum haatna tawh hilo, vangletna hang tawh hilo, Keima kha tawh nazo ding hi."
Pr Thang Siangh, zogampalpi@yahoo.com
Wednesday, June 2, 2010
CONFERENCE STATUS TAWH KALSUAN
Mipi kikaihkhopna meeting a om ciangin Conference kikhoppi peuh ci-in kizang hi. 1848 kum sabbath tangte kimuhkhopna abawl uh ciangin General Sabbath Conference cih kammal zang uh hi. Mihonpi kikaikhawm thu kikupna gennuam ahi hi. Nidanglai Jesu nungzuite phuh pawlpite pen Local Church or Home Church bekin omciat uh hi. Amau omna pawlpi ciat tawh khuasa-in naseem uh hi. Amau khua leh munmin zui-in pawlpi min phuak uh hi.
Nidangin Ephesus pawlpi, Corinthian pawlpi, Thyatira pawlpi, Smyrna pawlpi, Laodecea pawlpi cih bang ahi hi. Logo zong omse lo hi. Upna kibang hi. Jesu sungah lungsim pumkhatin om hi. Vantung in Pasian pawlpi-in ciamteh khin lel hi. Leitungah bel pawlpimin kibang lo hi. Amaute Jesu Suangpi tungah a kibangin kinga uh hi. Leitung Organization khat sungah a kikhum khit loh hangin, Pawlpi signboard kibang selo ahih hangin Pasian tate ngentang ahi uh hi. Pasian in Signboard zanglo hi. Khasiangtho tawh ciamteh hi.
Local Conference
( A unit of Seventh-day Adventist church organization composed of local churches within a given area, such as a state)
Local churches kici khuatual pawlpi , nih sang aa tamzaw, or pawlpi tampi kipawlna pen Local Conference kici hi. Local Conference khat ciangin gamlian khat ii state khat sung omte kipawl hinuam diak hi. Administration a nopna dingin communication hoih nang leh transportation hoih nang a kikhawk khen ahi hi.
Minam minvawh aa conference din pen SDA policy deihna himasa lo hi. Ahih hangin buaina tampi solve theih nangin US mun khatkhat ah Black Conference omsak lel hi.( En zong, minam khatguak tungaa dinnopna ahi zongin, minam dang ahihmanin tuambawl aa nawlkhinna ahi zongin, nakpi in ih nial ding hi.)
Union Conference.
( With other local conferences such a unit is a constituent member of union conference.)State nih leh thum sungaa Local Conferences omzahzah pen Union Conference kici hi. Gamneu lua ahihmanin population a tawm ciangin gamnih gamthum gawmin Union Conference kiphut thei hi. Comunication leh Transportation nuam ding ngimna tawh kumpiga khat pen Union khatin kiciangtan zaw hi. US pen zai mahmah ahihmanin state nih leh thum kigawmin local conference leh union conference phut uh hi.
Administration
( The conference president is an ordained minister of experience and reputation, and is the ranking officer in the confereceand any of the churches within the the conference at which the individual may be present. The president is at the head of ministers in the conference and counsels in all their activities)
Ordained minister hiding cih ciangin service nei khin, ordained piak theih ding dong a nasepna minhoih nei hiding hi. Soulwinning neite hiding hi. Pawlpi kemsiam minhoih ngahte sungpan hiding hi. Tunglam pan aa pahtawina ngahte hilo-in member te pahtak khalam nuntakna siangtho neite hiding hi.
* A president has access to all the churches, their service and business meetings, and may precide over any of the meetings of the churches when it is deemed neccessary.
Although the president cannot set aside any of the duly elected officer of the church, they are bound to recognize this individual as the superior officer in the conference.
Mipi pan leh pawlpi teel delegate in a teel officer khat pen President power tawh kiphiat theilo a, zong nawlkhin theilo hi. Chairman in amathu tawh kusale khensatna kheel theilo hi.Tangnial mawk theilo hi.Policy lamlahna tawh guide thei bek ding hi.
The Conference Secratary-Treasurer.
( The Conference Secratary-Treasurer is responsible for keeping the business records of the conference and for receiving and disbursing conference fund in harmony with the conference policy or committee action.)
President simloh secratary-treasurer te in admin power neilo uh hi. Executive committee agenda kaikhawm, khensatnate record bawl, action kila khempeuh hawmkhia ding nasep ahi hi. Pawlpi nasep khempeuh ciamtehin keemcing ding hi. Thu zaksak tuakte zasakin, kaihkhop dingte kaikhawm ding hi. President thupiak omlo-in ama thu tawh mipi kaikhawm,meeting tu cihkhawng hih theilo hi. President authorization omlo-in Admin power mawk zat theilo hi.
Executive Committee
* The Executive Committee is composed of from five to nine members and is elected at it regular sesssion of the conference. The president is member of the committee and is it chair. The ministries nad laity of the conference are also represented on the committee.
Union executive committee sungah union president leh local mission/conference president te leh laity pan aa delegate kiteel teng ahi hi. Union secratary-treasurer sangin local mission/conference president te golzaw hi. Local Conference president te pen direct in Union Executive committee member hipah hi. Ei Kawlgam ah Union min pua peuhpeuh leh Section President khawng a ututin pei mawk uh hi.
Departments.
*The conference foster various lines of denominational work among the churches through department, at the head of which are directors or vice presidents, elected to their office at the session of the conference and working under direction of the conference committee.
These director donot have administrative authority; their relation to the field is advisory on matters that effects their own departments, unless otherwise requeted by the conference president. While departmenttal directors are under the direction of the president and the executive committee.
Sanggam ten policy theician taktak hi le-u tu-a a laigelhgelhte uh, pawlpi member tungaa gamtatte leh a sepgiapgiapte uhhih ngam lo ding uh hi. Union sawl ahi phial zongin, union inzong ahih theihloh dingpi, amau dasakhan a sawl ahih thei leh semngam lo ding hi. Conference sungah muhdahte bawlsia thei ding, power nei omlo hi. Tua power a pia ding zong omlo hi. Tua bang mi a omleh zong service pan khawlsak pah ding ahi hi.
Session
*A conference meet in two or four years, with delegate from various churches represented. Such session elected officers and conference executive committee.
Hears report on the work in the conference during the term then closing from the president , secratary /treasure and head of conference directors, appoints the standing committee for session.
Reports are presented to the delegates, from officers nad departmentles secratary on the work in their charge.
Session hun ciangin officers leh directors in amau let ciat uh khantohna leh kiamsukna report pia ciat uh hi. Nasep tavuanzo te pen kiteel sungin kingaihsun pah hi. Delegate te in report khempeuh bilpil takin ngaih ding kisam hi. Kua in pawlpi nasep mainawt pihzo ding hiam, theih ding kisam hi.
Delegate to the conference session are elected by the churches on the basis of one delegate for each church and editional delegate for special number of church members, as provided by constitution.
Delegates are represent not only their church but entire conference.
A kiteel delegatye te penConference buppi tang hipah uh ahihmanin , conference sung vaihawmna khempeuh kuppihin me pia uh hi.
Conference tawh din pen ahoihpen hi, ci-in Mrs White inzong thukim pih hi. Hibang lianin kiseem hileh pawlpi sungah CORRUPTION tawm mahmah ding hi. Buaina tawlnga lo ding ahi hangin, policy puapaih a ukcipna leh zawhthawhnate om thei lualo hi. Lungkim lohna pen mimal tung bekah om ahihmanin buaina gollua cih omlo hi. Churches pen Local Conference leh Union kipawlna zungpi ahi hi. Local Conference, union Conference, Divisin, GC cihte pen churh hilo hi. Kipawlna min hi. Khuak hoihte in Conference kipawlna bangci bangin hoih hiam, ci-in tel thei in ka um hi.
(SDA Encyclopidia. B>C>Vol-10 pgg404-405) Details information en nuamte aadingin.
Pr Thang Siangh. zogampalpi@yahoo.com
LAY TE'N REPRESENTATIVE NEILO.
( Working policy leh Manuel a len pen Admins Leader ahi hi.Tua Policy nawlkhin le-u,lammaan tawh bangci piak ding-a, angente in lammaan tawh bangci ngah ding ci-in)
UMM in delegate dingin Sia Pau Za Khan kiteel hi. Policy zui aa kiteel ahihi. Tua pen Union in hong sanglo hi. Amau deih U Kan Ngyunt veto power tawh koih ziau uh hi. Upper Myanmar in lay delegate nih nei hi.Khat pen union aa, khatpen UMM aa hong suak sak hi. UMM teelpa in voice neilo ding cihna hipah hi.Working policy leh Church Manuel palsatin nasep hong kipan uh hi. Ei aa pen kamhuk nang a hong kikoihsak bek ahi hi.
Upper Myanmar aading Sia Pau Za Khan hanciamna leh deihsakna pen mikhempeuh theih ahi hi. Ahih hangin Union in UMM luphonglo dingin strategy nei khin ahihmanin, bangbang ih gen zongin zumtum lo hi. Tua laitak keipen First Victim kahihmanin kuakua a pau zongin kakamkum ngam kei hi.
Upper Myanmar Conference movement khaktan nangin term cinlopi a kiteelna bawl ahih nungsang, mikhat genzawhthu tawh Union in a stregy dokkik loding cih katel mahmah hi. Agenpa in UMM tangin lungsim sitneilo-in gen ding hi, cih zong kathei hi. Kumnih sung tawntung Union committee sung-a kigen thute pen bengkha-ah mangthei thu hilo hi. Gamsungte power nangawn tawh hong kivau ahi hi.
Local Mission president kiteel.
Nomination meeting kipan hi. Section president kiteel hi. Lay representative papen bangzah hanciam a, kuateng forward hiam, i theihpih kei hi. Ahih hangin hong pusuah ciangin khua-ulnel tawh vul ngingei-in hong pusuak hi. Pr Sandy Dee UMM president kipia hi, ci-in hong gen hi.Term cinglo a, hih kiteelna pen UMM ngimna bek ahihmanin Section dangte kilaih kikheel omlo hi. Union lungsim telkhin lua kahihmanin kei kapau peuhmah kei hi. Tua dingmah aa kiteelna bawl hikhinzo bang pau kul ding hiam? (( Union in amau aading delegate a teel pen palsatna khat, term cinglo aa kiteel hong bawl pen palsatna nihna, a banbanin hong hihto ziahziah hi. )
Secratary and ministries Director kiteelna.
Session period nihna kipankik hi. Departmental leader teng kiteel hi. Nomination pen lungkim zawdeuh leh kilawm hi. Lawmten nadong pah sesu uh a, " Ong hoihhoih lel inteh" ci hi. Sia Kham Khan Lian Union treasurer, Kei pen Union Church Ministry in hong koih uh hi. Pasian naseem ding-a kipumpiak mikhat aadingin, koikoi ah a seem zongin thasial lo hi. Lungkimtakin seem hi.
Conference tawh kisai kilomkhatna ahihleh saatpek khin zo hi. Humpi in a neek ding gamsial a honlak panin a tang khenkhiat bangin, makai teng mipi tawh kikhen khin zo hi. Section pan or worker sungpan a support omlo-in mipi ih ot hangin huihlak aa awng bang hilel hi. Makai khat pen mipi tawh kizop kul hi. UMM zumpi a naseem khempeuh amau kamphen mouthpiece hikhin uh hi. Laymen taang aa kamkek ngam omlo hi.
Church Ministry pen
Church Ministries nasep pen Lungdamnathu nasia tak aa tangko nading siamsinna Sang taktak ahi hi. Pa-aan pan kipanin Section khempeuh ah Ministry Worshop kabawl uh hi.Division pan hong kisawl khempeuh lungsit lo-in lawptakin kaseem hi. Division uliante tawh kopin sepkhophun zong tam hi. Pawlpi khantohna leh Pasiangam zai nang bek ngimna hileh hih nasep sangaa nuamzaw omlo ding hi. Ahih hangin "Kawlmangpathu akpi'n phiat" cih paunak khat khanglui ten nanei uh hi. Picinna khempeuh hong kilungdam pih nahilo hi.
Personal Ministry, ASI, Family Life thum hong kilensak hi. Global Mission bulphuh laitak ahihmanin hih a khindaisa Department khempeuh hong Revised kik hi. Division panin workshop hong bawlpih hi. A active mahmah department hong suak hi. US ah kikhoppi hong sam hi. Kei let ASI leh Family Life munnih panin sapna kangah hi. A painuam bebek kamtuam tawh pau balhbalh uh hi. Tua department lennuam hong kituh pian sesu uh hi.
Keimin tawh sapna ngahnapi-in
Policy ngeina bangin kalsuan hileh Department Director min tawh kisam ahihmanin confirm pah ding ahi hi. Stephen, Tin Tun leh kei, mithum secret vote tawh teel ding ci uh hi. Thal bangaa kasuan Paupu lah committee tu ngeilo hi. Ama genzawhthu tawh pianglo ding ahi zongin, me tangkhat nuamtuam ding,ci-in hong omthei leh ka-ut mahmah hi. Me kikhia leh bel lamet omlo hi. Chairperson nangawn in khiat sawm lailai hi. Inn kikhahkhum aa me kikhia ahi hi. Mi phazah nihvei thumvei kisim kikkik zawzen hi. Me khiat laitakin Paupu hong suak bembam dingin kabawlbawl hi. Hong dawk lo hi.
Hong peikhia nuam kisa-in Unionman teng bang a maitang 45* sawisakin khe tat kikkik uh hi. Me kikhia a, Stephen hong tawmpen hi. Tin Tun leh kei hong kidemsak leuleu hi. Sia Stephen me teng kangah khit keileh lamet omlo hi. Me kakhiat thadah ta hi. Metang kikaikhawm aa kikim hi. Kua in sam, kici hi. A kisam tangkhat pen kei kahi hi. Zumlo hialin kei leh kei kipia in mekhatin kazo hi. Tin Tun leh Ba Khin hong kihuau hi. Ma-tat-nai-bu-le! kici uh hi. Khepimai phutna khempeuh hong kithangsiah kawikawi a, nuam cih omlo hi.
Conference mitpaisuak ding Topa'n phallo
Conference movement nuaicipna ding ahih nakleh, Pasian deihna tawh kituak-kituaklo cih khawng, policy tawh kituak-kituaklo cihkhawng patau lo uh hi. Policy tawh kizui-in zawhloh ding dongin goal hong koihsak phot a, cinzolo hileng tua paulap nuam ahi hi. Goal khempeuh achievement ineih ciangin molhtum tawh vau hong kipan hizaw hi. Lammaan cihcih pen tawliakte maikhuhna puan hilel hi. Conference Staus pen Union piak ding ahihleh lammaan tawh zong piakding ngimna om tuanlo hi. Tua pen Pasian in zong hong muhpih thu ahi hi. Hunkhat sungteng Conference kammal zong kiza nawnlo hi.Zadeih aa union maivilna awging bek kiza lai hi.
Pasian in Conference mitpaisuak ding phallo hi. Lammaan tawh thukhual tak a kingen pen piangnawnlo hi. Pasian in mingoltol khat khahto-in deihsak tak aa Pasian naseem Sia Kai Dal vasawk sak hi. Mipi neihsa church shool te vasu sak hi. Sia Kai Za Dal leh Sia Kham Khen makaihna tawh Conference sikhinsa hong thokik ahi hi.
Lammaan tawh lakding pianglo ahihnate kei omsunga kanawkkhak haksatna te tawh teti pang kahi hi. Kei nungah C makaipite in a gen ding tamzaw ding hi. A thuak khak haksatna khempeuh pen lammaan tawh ngetnate khaktanna hang aa thupiang ahi hi.
Biakna makaipite in Jesu enteh lo-in Dictator Galkap ki-ukna entehin hong kalsuan nungsang sia leh pha kikupna ding thu omvet lo hi. SDA pawlpi ih belh pen Policy leh Doctrine tawh khotak aa ding ahihmanin kibeel ahi hi. Myanmar Union in guta damiah ki-ukna hong zat khit ciangin, bang hiam? ih belh ding! Lammaan koi-ah om hiam?
Pr Thang Siangh. zogampalpi@yahoo.com
Tuesday, June 1, 2010
CONFERENCE MOVEMENT KHAKTANNA
Lammaan tawh kingen
Kum-1989 kumpawl aa kipan Conference Status tawh ding kingen hi. Conference status ngen cihpen thusia hipeuhmah lo hi. Union in Conference movement ci uh hi. Division panin O.T. Edward hong pai hi. Delegate teng in signature piakim ciatin Division ah kipuak hi. Tua laitakin kei pen UET tavuan tawh Mandalay ah om kahi hi. President kasepma hun hi. Kiteelna lungkimlo a conference moved cih mawhsakna pen maanlo hi. Tua pen telo hiam, bang hang hiam khat hilel ding hi.
Ngetna lai filing a kibawl khit aa kipan, Division lampanin Field secratary Bocalar in hong vaan tawntung a, kei president sepsungin , " Conference Status tawh nadin uh ciangin, Tithes sharing pen Union bangzah puak ding, Union in GC ah bangzah napuak sawn ding," ci-in hong hilh hi. GC pan a kingah thei benefit khawng zong hong hilh hi. Maymyo tektekah Division Departmental Seratary te in seminar workshop hong bawlsak tawntung hi. Division tawh kikholhna hong tam simsim ahih ciangin, khanglam sia neu pawlkhat in, " UMM in hong khengvalh khin uh ei," ci uh hi. A kingah khin bang pianin Division tawh direct kizopna omkhin pian hi. Ahih hangin Conference hong declare ding pen Union ahi hi.
Mandalay meeting ah bel Union panin Elder Kyaw Balay, leh Sydney Gyi hong pai uh hi. Division mai-ah thusia hetlo uh hi. Pau zong khum thei mahmah uh hi. Kum khat sung dinzawh ding leh dinzawh loh ding sittelna-in Tithing Goal hong koihsak hi. Tua laitak aa kingah Tithe sumpi pen Ks 800,000/- kim kingah hi. Amau a zahnih Ks 1,400,000/- hong koihsak uh hi. Ngah kei nanteh, ci-a lungmuan khop ciang hiding hi.
Tua laitak pen Sia Pau Za Khan business ahoihpen laitak ahi hi. Member sumbawlte leh khuatual pan aa kipia sumpi pen midyear -in Ks 800,000/- cingto pah mawk hi. Kumbei ciangin Ks 2,000,000/- kingah hi. Pasian deihsakna om hi, ci-in kangaihsun hi. Pasian pen mithahat khat tungah kingalo hi, ci-in ka um hi. Tithe tawmlua ci-a khaktan pen pianglo mawk hi. "Na sum ngahna uh pen Regular Source Income hilo hi," hong cileuleu hi. Tua bang ahihleh ci-in president tavuan hong kisuat ciangin, Global Mission Strategy tungtawnin Regular Income neih theihna ding lampi kizong kawmkawm hi.
Project khempeuh zunglot sawm
Conference movement pen 1989 kum hi. Kei president kahhunin Global Mission bulphuhin kalsuan kipat laitak ahi hi. Tua strategy hihdan ding pen Union Sec.U Thein Shwe supervise sepna tawh kibawl hi. Amah dot kawmkawmin ko section president tengin , ut bang ciatin kageel uh hi. Conferenc support zo ding plan pawlkhat neih kul hi. Sanpya Clinic, Mobile Cinic kigeel hi. Zintun buuk Inns, Hotels cihte Kalewa khat, Monywa khat, Mandalay khat kacih leh Division in tun hih nai ken. Tha nagah khit ciangin damdamin zom in. Tu-in San pya clinic leh AWR leh na sangte hanciam phot in, hong ci hi. Sanpya Clinic bek inzong Conferece buppi hong support zo ding ahi hi.
Pr Kyaw Balay leh Pr Thein Shwe ta hun hong bei hi.Pr Ba Hla Thein leh Pr Ba Khin hong hileuleu hi. Pr Kyaw Balay te omlai hileh C tawh hong dingsak lian kei zongin, tu aa dinmun tungin ka um kei hi. Bang hong paulam to leuleu hiam, cihleh, " No pen makai cinglo, mature nailo" hongci leuleu uh hi. Tua tawh kisai-in Pasian mai-ah kicing ing kaci kei hi.Amaute tawh khalam dinmun kilamdang peuhmah kei ning kaci ngam hi. Amau Union lead thei ahileh en zong lead zawhloh nang om kei, kaci hi.
Committee sungah, " Conference status tawh hong koih le-ucin UMM ah mi a om kei zongin Union sungah khat peuhpeuh teel leng hithei lo hiam?Ahih keileh zong gamdang aate tawlkhat kawm leng hilel lo hiam?" kaci ngei hi. Tua lah Conference System kiteelna pen Union in hong supervise theilo ding a, hong observe thei bek ding, cih thei uh ahihmanin paulo uh hi.
Conference deih khempeuh mipum zunglot kipan.
Project plan pen Division in hoih cikhin mawk ahihmanin thakhat aa beisak ding kilawm lo hi. Division te gullukin thumuam man nailo uh hi. Ei mi sungah kua teng khutzat ding, ci-in zong pah uh hi.Chance tuamtuam piak dingin promise pia uh hi. Conference movement pen zunglotin beisak ding hita hi. Union power zang ding ahi hi.
Upper Myanmar workers sungah Conference deih khat zong omnawn lo hi. Conference deih pen keibek hong suaksak uh hi. Kei leh, kei hong support teng longkhia ding hita mawk hi. Zomi workers khempeuh union tawh kop-a a zunglot nuam lamah pang khin uh hi. Kadeeklam tuktum khempeuh gal hikhinzo hi. Vantunglam ento a khuadak omlo hi. Union uliante maitang bek ki-en hi. "Section president kikaikhia ngawngaw ding kua a kiguangtam" ci-in kilamenin uliante maivil in nui siaisuai uh hi. Kei aadingin tua nuihmai pen lipkhap huai mahmah hi. Mrs White in, satan a nuih ciangin a lipkhap huaida agente kamit kha tawh kamu hi.
Pawlkhat in mual hong liamsan ta hi. Pawlkhat omlai hi. Tua hun a, ka bilbul aa hong nawksuk hong nawkto, Ba Khin kikoppihte pen tudongmahin ih thuaklah pen geelmah zong hilai hi. Union makai Deekte aading tawlngalo-in advocate sepsak hi. Union uliante maitang enin a pau uh ciangin, " conference zunglot ding," ci uh a, eimi lak hong pai ciangin," lampi maan tawh la ding," ci uh hi. Lammaan tawh kingen hong khaktantan hitasop in. Lammaan cih pen kipatcil tangthu theilo , tuhun khangthakte khemna thuzuau ahi hi. Tua laitakin ei Zomite lakah khutzat ding om keileh, hong piaknop loh hangin, a puadong ah hong khinkhia lo ding hi.
Naseppih lawmte bek hilo hi. Pau kibanglo sanggam member khat leh khat hong sutuah hi. Nam kibangte lakah position leh angsung khuallua teng hong teel khia hi. Angsung khualte aading khamangthang cih khawng, sanggam u leh nau, minam pih cih khawng thulakah seh tham hilo hi.
UMM U Kan Ngunt khawlnuam hi. Ama munah converted ahilo Naw Tri Too pasal Soe Win tuiphum dingin sawl uh hi.UMM Chin te khutsungah tui kiphum nuam kei ung, ci-in khauh setsetin pau uh hi. Tui kiphum dingin Toungoo nai uh hi. Lampi ah motor acident in sikhin uh hi. Union te khalam thanemna hangin bangmah theilo member te nangawn in manthan lawh uh hi. Bang hang hiam cihleh Chin muhdahna tawh Toungoo nai uh ahi hi.Mandalay ah Chin pastor khat in phum leh tuaklo ding hi.Tua muhdahna lungsim aguan pen Union officer te ahi hi.
Union khutzatte lungsim puakzia.
Conference langpang siate pawlkhat in ngaihsutna tuamtuam nanei uh hi. Silehsa tungah na kinga lua uh hi.
1. Pawlkhat ten amau support ding member tawm sa .
2. Pawlkhat in, member om napi member te favour ngah ngaplo
3. Pawlkhat talented kisa lo. maivil tawh kingap zaw.
Hihte pen khalam meidawina namkhat ahi hi. Jesu galkapte leh MUM khutzatte paizia hong kikeelki mahmah khong hi.Tuhun ciangin pawlpi mite in, amau kemsiam a khoisiam bek deih uh hi. Pulpit pen sumpi ngetna aa zangthei te kikihta hi. Pasian tate aadingin kha tawh kidim siate mah kideih a, Kawl maw, Zo maw cih omlo-in mihoihte kingai ciat hi. Khalam makai hoih peuh leh neihsa sumpi ciangtan omlo-in kipia nuam hi.
Egypt kumpi in, Israel tungah zawhloh ding nasep a piak hangin Pasian in zosak hi. Tuamah bangin zawhzawh loh ding goal hong koihsak nangawn kikhengsat mang hi. Tua ciangin aana tawh zunglot ding sawm tamai uh hi. Zunglot policy hong zat aa kipan tudong nuntakna kha tampi in gentheih lawh hi. Amau naseemte zong tudongmah a pute tungah citak bilbel hi. Lammaan zanglo-a khaktanna hangin thongsung dong kitung ahi hi.
Banghang tuam om u.
Conference moved zawh kum 14 pawlin sumpi kipuak nawnlo hi. Kum 1995 kumin Kawlgam khutlapsanin US kapai hi. Union tawh naseem khawmte khaupai semsem a, member te khasia tetek hi. Kiteelna omlo hi. Union seh bangbang makai hong guang uh hi.Khalam makai dinmun zong niam cihtakin niam hi. Zuun ding puah ding lam sang hilo-in,danpiak ding leh suksiat ding lamsang hong hihi. Misiangtho limsun lo-in vompi halungvei bang ngentang ahi hi. Member ten amau neih sunsun tawh aneih Sangte buaisak hi. Exam lut theilo ding khawngin hong bawl mawk uh hi. Tua in Sia Kai Dal nasepna masuan hong toksia hi.
Mission naseemte in Lungdamnathu pulpit tungah gennawn lo hi.Makaipite pen Pasian teel ahihna leh a langpangte kisusia ding cihthu bekbek genin nei uh hi. Pastor khatpa bang in, " ka pastor hong respect lo hi," ci-in zumah khia mawk ngel zen hi. Sumbei khempeuh union treasury panin ki support sawnsawn hi. Tudongin tua bangaa paisuak mission ih nei hi. Kawlgamah khalam kipawlna pawlpi leh mission om nawnlo hi. Karen minamte ukna monopolism tawh kalsuan mission bek om hi.
Hizah ciang lawmlawm, gentham cing takeileh, sumpi puaknawn kei ni, ci-in, member te thukim uh hi. Lungkham luatna hang aa hong piang ahi hi. Member tung panin buaina khatbeekbeek kipan masa lo hi. Sumpi a puakloh ciangin siapite galhang hong kuanto leuleu hi. Conference adeih kuateng, ci-in khut laamsak hi. Disfellowship pia uh hi. Ei aa pen zunglot ding policy himawk ahihmaninkeivom leh tuuno tawh thu kinial bang ihi hi.
Conference in GC body tawh kikhen ding kampau ngeilo hi. Tuam omding sawm ngeilo hi. Upna nusiat ding sawm ngeilo hi.Conference status ngen hibek hi. Tith sharing puak a sawm hangin sanglo hi. Koihkhiat acih a kikoihkhia ahi hi. Quaterly Lesson leisak lo hi. Biakinn tawh kalh hi. Kikhawm nuamte Singuunau sangnaupang cialin singkhuahtawh pang hi. Utlo pipi-in tuam omloh phamawh hi.
Nidanglai Pawlpi administration hoihlai-in , makai peuhmah ministerial panin kiteel a, service leh experience neite kingaisun masa hi. Tua te mah in khalam thupiseh masa uh hi.Accountants lam leh office staff tuam koih vilvel hi. Zumnaseemte leh sanglam pen amau Line ciat ah credit ngahsak bek a, admin a lut tawm mahmah hi. Tua hunin pawlpi ki-ukna nakpi takin hoih hi.
Pr Thang Siangh. zogampalpi@yahoo.com
KAMIDIK IN SAGIHVEI A TUK HANGIN THOKIK.
MIKHEMPEUH TUK HI.
Khalam tukna pen mikhempeuh sukkhak ahi hi. Mikhempeuh muh aa tuk om hi. Mi muhloh aa tuk zong a tamzaw hikha ding hi. Pukna pen nakpi-in puktawh kibang napi puahkikna ol pawlkhat om hi. Mawhna pen ngeina bang-a nei Christian kitam mahmah hi. A thokiklo pukna khempeuh pen sihna Hell sung tunna ngentang ahi hi. SDA signboard limbel napi Vantung Pawlpi sazian ah omlo tamzaw ding, ci-in muhkholhna sungah kigen hi.
Ko kiangah 3ABN25 Seventh-day Adentist Broadcasting Service tatsat lo-in kitangko hi. Biakinn sung sangin kitelzaw ahihmanin kha-an kivakna-in kanei den hi. Jesus pen biakna makai khempeuh muitum ahi hi. Ama thuhilh a ngaite nangawn in muhdahna thuak lawh hi. Ama teelsa Pawlpi or Minamte lakah tazo lo hi. A gamtatna khempeuh kizui zen hi. Singlamteh atun dongin khawllo uh hi. Mawhzong siamte pen Satan khutzat hi a, hangtak a mawhna pulakin teti pang ngam tha lakik ngamte pen Pasian tate ahi uh hi.
Kawk banglo pen vantung pan aa hong pai Pasian tapa ahi hi. Tua ahih ciangin tua mipa kamuh kanuam a, kei thanemna kicinlohna, pholakin teti pang dingin kamaizum kei hi.Tua mipa khahsuah lo-in kadelh tawntung hi.
Laisiangtho pen Pasian leh Satan kidona thubu cileng kikhiallo ding hi. Satan lungsim zuauthu leh angsung khualna tawh minam khempeuh huzapin a suksiatna thu hong lak hi. A langlam panin Pasian sianthona, thumaanna, itna leh hehpihna kidim a, dikna tawh hong gualzawh pihna hong lak hi.
Lamkhat panin mihingte hoihna pen leikaang kizut hankhuk bangin genteh hi. Mihingte siatna pen lipkhaphuai Calvary singlamteh sihna tawh Jesu pumpi tungah hong lak hi. Jesu omlo hizenzen leh mikhempeuh in Calvary singlamteh sihna a thuak ding ihi hi. Ei tangin tua sihna kizo zo hi. Tua thu simloh leitung nate eek bangin kangaihsun hi, cise hi.
Paul in ama thanemna panin Jesu hang-a gualzawhnate muibun takin teti pang hi. Misiangthote kilamkikna hanthotna hoihpen suak hi. Khalam thuthuk theilote in mawhna a lian leh a neu khen thei uh hi. Pasian mai-ah mawhna neulua omlo hi. Sawpsiang zawhloh ding mawhna lianlua zong omlo hi. A kisel khinkhian mawhna khempeuh pen Hell sung tunna hikhin siksek hi. C sungah bangzah M sungah bangzah ci-in ganan tawh simthei hizenzen lo hi.
Pasian maitang mu tawh kibang.
Cimawh zawngkhal takin kakawivak hi. Kei kawivak sungin kasanggam nihte pen Pasian naseem dingin kicial khin hi. Ka khalam dinmun hong muh uh ciangin lungnuamlo-in lai hong khak uh hi. " Lawm aw, lungneu kei in. ' Kamidik in sagihvei atuk hanginsagihvei thokik hi' kici hi" hong ci den uh hi. Lungsim ut mahmah napi leitung silehsa in hong mengcip ta ahihmanin katho zo mahmah kei hi. Tua hanthotna awgingte zaza kawmmahin Lawki gualnopna sungah nuamtakin ka om hi. Zolaam kici khempeuh kalaam thei hi. Khuangtum cileng lawki pupa ngeina khuangtum namkim katumloh omlo hi.
Zupi nunna munah khuangtumin, laamin, puknaingai-in lasa aa ka om latakin huansak lampi panin Pr Elisha Paul leh Pr Rualchinna hong dingin kigalet kawmin kanui uh hi. Pasian maitang bangin kamu hi. Kagei aa pa kakhuang pia in kadelh hi. " Pasian in a naseem dingin hong deih hi, zing ciang hong kikhawm in," ci'n hong zol hi. Ka kikhawm pah hi. Nipi kik ciangin tui kikphum pah in hong cingiau leuleu hi. Ka kiphum pah hi. Laisiangtho sangkah in, hong ci leuleu hi. Ka kithawi pah hi.
KIHEHNEPNA HOIH TAWH.
Laisiangtho sang' katuak ngawngaw hi. Kasep nang mun pen Yangon Ahlone ahi hi. Lawmte Yangon omnuam kituh uh hi. Keipen lau cihtakin kalau hi. Amaute in Yangon thupina leh omna nuam en uh hi. Ken ka nasep masuan ding ka en hi. Minam neu pilna neu Kawlkam nalzalzal lo khat pen bang suak ding cihtawh himawk! Pastor haute pen cina zatolum cihkhat omleh neektheih cikhum bawngnawi tawilitliatin hawh uh hi. Thungetna sangin cinate lungsim malhsak zaw uh hi. Ken bangtawh mai mu ding ci-in kadah hi.
SDA sung katun aa kipan, Sia Phung Kai pen, Pa bang, sanggam bangin thukoh pen leh dotpen hong suak hi. Yangon paiding Tedimah kabaang hi. Kikhop khit ciangin hong ciahpih hi. Vaimiimciim hawpmasa-in kaman ciangun thu hong ngetsak hi. Ama naseplai tangthu hong sutpih hi. A photo suante hong etpih hi. " Kei kipatna hibang hi ei. Nikhatni ciangin katate in taangthu a mangngilh khak ding kalauna tawh hibangin a suang kahi hi" cingiat mawk hi.
Midangte in ahauh-aliatnate uh suang hi. Aman bel kiniamkhiatna limte suang hi. A zi damlo hi. Nau nih leh thum tawh om hi. Vaimiim amah mah in su hi. Bawmlaang tawh sing pua hi. Sunin kuankhia-in Pasian naseem hi. Tudongin haksatna zawnna cihmawhna kathuak ciangin , tua hanthotna hangin khamuangtakin ka om hi. Christian te gualzawhna pen hibang ahi hi.
Khalam thu-ah layman leh pastor kibang
Silehsa tawh omlaiteng mikhempeuh thanemna kibang ciat lel hi. A tukte phong dingin Pasian in a tuktheite mah Pasian in zang zel hi. Kei thonuam aa kithawi laitakin kalawmpa pen nasep nakhawl leuleu hi. Leiletin buantang lakah lawi nung zui-in na om hi. Sanggamte nih in ahuh nuamin lampi zongzong uh hi. Haksatna hun taktak ciangin sanggam silehsa kinaite mah lunggim masa teitei hi. Minamdangte lakah minampihte mah lunggim masa hi. Koikoi-ah gam leh minam mahtawh mapangin Pasian Lungdamnathu tangko lehang, muibun pen hi.
Tedim Circle leader in Pastor Kip Za Nang a omlaitakin sanggam nihte mahtawh kikumin nasep guankik hi. Pr Kip mah in ordination hong forward ahihmanin kanih un ordained pastor kangah veva uh hi. Section committee member in hong koih hi. Circle leader, deparmental cih bangin kakhang toto uh hi. Pasian nasepna ah thasiallo-in kiseem a, Pasian ompihna leh hehpihna kangah tawntung uh hi. Hehpihna tam ngahte in hehpihna thu tangko leh muibun zaw hi. A tuk ngeilo, hehpihna phot ngeiloh mite pen teipan siamlo uh hi. Satan deih mithahaatte pen Pasian aadingin zong mithahaatte ahi hi.
Section meeting hongsam uh hi. Union panin ulian nihtawh committee meeting katu uh hi. Sia Kip chairperson ahi hi. Kei aadingin sia dangte sangin amah zahtak piakhuai tampi om hi.Evangelist nasep leh thunget hanciamna kasim etteh tawntung ahi hi. Ordination zong ama hong forward hang aa ngah kahi uh hi. Meeting mankhit simin sumkempa innah zingan nitakan kine tawntung hi.An pen a lim theibel dingin kibawl a, lungdam takin ciak hethatin kane uh hi.
Awih! ci-in numei khat patau hong kiko hi. Pastor khat namsau tawi-in hehlua kisa muk liingdaldalin hong pusuak hi. Ko a sanggam teng in a temtawi sutin kalai lunglung uh hi. Sanggam tengmah kikham ngam hi. Kuamah dang a kho ngam omlo hi. Innteknu bang a kawngah luai-in a khut langkhat tawh a tem sut vanvan hi. Thupi kasa mahmah hi. Siapite maitangah sisan tenglo uh hi. Committee pen eideih banglo thei a, gualleh hunin na kisa mahmah thei mah hi. Siapite Yangon a tunsuk uh ciangin, SDA tangthu ci-in tuathu bekbek genin nei uh hi. " Da-mah-sia" acih ciangin amah acihna hi sese hi.
Kum kiheihei a, tua bang nangawn Pasian hehpihna lianzaw ahihmanin, section officer ngentang,Union departmental dongah hong domto zel hi. Tanem thokikte aadingin teti panna khaupai semsem hi. A thokik thanemte hangin midangte in Pasian hoihna telmuh thei semsem hi. " Hih lungdamnathu hangin kamaizum kei hi"
Conference moved kipathun.
Sumbawlte hong tuahpha hon uh laitak ahi hi.Degree kiteh bang hieh 100* khawng hiding hi. Kei zong Evangelist kathahaat hunsung ahi hi. Tua hunin member hong mu ngeilo tawm mahmah kha ding hi. Lay member te khanglo lawpmahmah hunsung zong hipah hi. RB makaite nak thahat mahmah uh hi. Conferenc utna pen mikhat bek hangtawh hitheilo hi. Khat leh khat kimuan laitak,kihuzapin ki-itna leh kimuanna tawh a nop mahmah laitak ahi hi. Ki thutuak takin Conference move dingin kipankhawm ahi hi.
Pr Thang Siangh. zogampalpi@yahoo.com
Monday, May 31, 2010
LEITUNG PILNA TAWH KIVAKNA
Laisinna Sang pan kingah pilna, pianpih pilna, experience kici nawkkhakna tungtawn-a kingah pilna tuamtuam om hi. Bangbang hileh tua pilna khempeuh zangsiam leng hoih-a, pianpih pilna tawphah aa sinna saang neite picingzaw hamtang hi. Degree kibang ciatciat khantohna zekai gamneute leh a khangto masa Europe minamte phylosophy pen van leh lei zahin kikhai hi. Gam leh minam leh Pawlpi aadingin pilna i kisam lua hi.
Pilna Sang pan kingah pilna kaneihloh nasa lua kahihmanin, Upper Myanmar president tavuan hong kisuat ciangin, khangnote khualna tawh, Church School 28 kihong a, " Upper Burma ah Sang aatheih patungpo bang" ci-in , hong langpangte in sekaihin lipkhap gen mahmah se uh hi. Tua pen pilna kadeihna tungtawn a, khangkikte kakhualna ahi hi.
US itun semsem ciangin
Kawlgam khawngah pilna kisam icihcih pen gentham nahi lo hi. US itun semsem ciangin pilna kisam tetek hi. Kawlgamah bel pilna degree omlopi mahin president khawng, departmentle secratary khawng a sem kitam lel hi. US itun ciangin gamdangmi ahih nakleh Phd, medical doctor, mastor talpai vauvaute kuaman credit pialo hi. A kibangin a taw pan kipan ciat hang a, ekbuuklam dak khekhe ngentang ahi hi. Kumpi sponsor hilo khempeuh ekbuuk sawk kha lo omlo ding uh hi. Zum a kici khempeuh ekbuuk omlohna omlo ding hi. Kawlgam pan aa paite kuakua hileh mikangte ekbuuklam na deihsak mahmah sawnsawn hi.
Dr Thihah tawh ka omkhawm ngei uh hi. Ekbuuk sildan, mop taihdan ama hong hilhsa vive ahi hi. Amah pen pilna saang eite tawh kibanglo-in kiniamkhiat mahmah hi. Medical lam mah zomnuam ahihmanin Nursinghome ah naseem hi. Piteek-puteek cilkai demdam ui dada te taw vasil hi. Mailam aading ngimna tawh phunlo taulo-in sem hi. Degree neite pen thuakzo peuhleh, ama line tawnkhate vacancy om simin interview kisamin tawmtawmin khangkhang thei uh a, koi koi ah degree mah kisam hi. Dr Thiha pen American Medical doctor kician mahmah suaK ta hi.
Degree neilote pen ciangtanna om zelzel hi. Lawmte MA certificate tawite mahtawh ekbuuk mah kasem khawm uh hi. Amau kum-10 hong cin ciangin ahoih khom khat hong tung uh a, nuamsa mahmah uh hi. Degree neilo ciangtan omte pen a tuam vilvel Pasian hehpihna longal lamet dang bangmah omlo hi.
Pilna lunggulh luatmanin
Khuapih pasal khat phone kahopih hi. Bang thulamdang om hiam? Nadam uh hiam? kacih ciangin, " Mopawi tutpihna an siimin napai ung. Eimi SDA a omsunsun kim tek hi. Anneek kipat ciangin nupi khat hong hang ziahziah. " No gampua pial a sangkah numeite, pumpi zuak ngentang hi uteh. kua in makai, kua in bangzah khawng" ci-in hong awngkek mawk. Kaneek kadawn laitak uh hi. Kasung kalai u-ah zong a tumlam phawk kei ung, ci hi.
Phone tawh kakiho sungmahin kalungsim hong vut mahmah khat hong om hi.Kua in zuak, kua in customer bangzah nei, bangzahzah khawng cihlam hilo-in," Ih tate in pilna adeihman un,pumpi nangawn piangam ahi ve maw," ci-in ka khasiat hong suak hi.
Aban zomin kalungsim hong phongkik khat omleuleu hi. Upper Myanmar aadingin Bording High School nih kihong a, Kawlpi leh Tedim ah kikoih hi. Tua sangpi nihte sangnaupang ding kaihkhop nangin Middle School gamkiu tata ah kikoih hi.Kachin State ah Wymaw, Lusei Hualngo lakah Tuingo, Zampi, Anlang cih bang ahi hi. Tua sangte pan hon khangte High School kahsak ding.Tuate hong picin ciangin Singunau pen Degreepiakna sang, MA dong ki promote thei dingin University a suak dong hunla-in damdam in kalsuan ding ci-in ngimna kanei hi. Ei Zomi natna hoihlo hi. Vision saupi khuanglo-in kihazaatna tawh tungdian pahpah namte ihi hi.
Division Field Secratary Bocolar, ka plante kalah ciangin, " hanciam un. Conference pan bek hilo mihau naseem nuam tam mahmah hi. Muanhuai takin om un, hong ci hi. Ahih hangin Union panin plan khempeuh a susia ding thacial honkhat hong khah mawk uh a, hong saatcip hi.
Bocala in a subject zui-in pilnalam sia a kisap luat aaleh, gamdang panin Tourist visa tawh nipi nih khakhat cih bang lecture pia hong kilaih thei lel hi. Education department pan hong geelsak thei hi, hongci sawnsawn hi.
Pumpi zuak dong-a itate mawhna hilo hi. Eimau mah a Nu a Pate mawhna ahi hi. Minam dangte in hong deihsaklo ahi zongin, en, bang hang in, tate kizuak ciangdong a tunna dingin khanglamte panpih mawk ihi hiam? Sanggamte aw mailam saupi en un. Na khepi uleh na luzang ciang bek en buang kei un. Ih tate dinmun tu-in namu uh hiam? Cikha pan aa Myangmya tunna ding sumbei pen ei kiangah kah leh kumkhat kahkhopna cing ding hi.
Phone kiho kaman ciangin nakngawhin, " Kei sangkah theihlai-in, su nei hileng, sangkahna dingin zuak tektek mah ning," kacihleh kagei aa tu nupinu in, " Zakmah thadah" hongcihsan hi. Ei leh ei i kisualsual manin i tu i tate ngawnngawn in, "suzuak" suaklawh cihpen a maan a amaan kei zongin nasa ingh. Nasa ingh.Mawhsak kei un. Zahpih kei un. Nu leh Pa te mawhna himawk lo hiam?
Family pen Satan leh Jesu kidona galtualpi hi, ci-in hong gen ngei ing. Mikhempeuh tua vangik pan suaktazo ding omlo hi.Hong kawkkawk a om hangin kathuk kei ding hi. Zong kalau pah kei ding hi.Khangnote leh Pawlpi kakhualnate aban zomin kongsutsut ding hi. Laklak lo-i, abul adawn khenlo-i, enkhawmin saikakin nasim un.
Pr Thang Siangh. zogampalpi@yahoo.com
Sunday, May 30, 2010
SINGLAMTEH LONGAL
Kei aa dingin Singlamteh longal kisialpih ding omlo hi. Zawnna ngauna cileng tehpih ding omlo hi. Utlo pipi-in thei gegu mah nawkteitei phulteitei kul khong hi. Eimite pen zangkawhin kiko thei uh hi. Khual Do Lian pen thu-um tapidaw hoihmahmah khat hi. A lawmte khat in, " Khual Do Lian aw, zangkawh" acih ciangin, aman, "tulah ahimah" nacihsan lel hi. Kei nuntakna pen mizawngin hong kiko leh, ahimah, zi leh ta makaih siamlo-in hong kiko leh, tulah ahi mah, hi tawntung lel hi. Pilna tawphah neilo kahihmanin kasep sunsun a neupen munah kipat kul den hi. Kei nasepte kei tawh kituak mahmah hi. Doctor, MA cih khawng ten seem khaleh bel maizum huai mahmah ding hi. Hibang haksatna sungah, Pasian hehpihna ahi sum leh pilna tawh kiteh theilo kangah hi.
Leitung sumlehpai neihsa mi kabatloh hangin, singkhuah suangtum tawh nupa kiliamsakna kanei nai kei uh hi. Khatvei khualzin kawivak ka Pano kiang katun leh, nupa kilemlo singkhuah tawh kivatvat kiliamsak sak thu hong gengen hi. Tua pen khatvei nihvei hilo, a kum aa paikhin hi. Cikzet huai mahmah hi, hong ci hi. Kua ahia? kacih ciangin, SDA sia hi e, hong ci hi.
Church pastor kahih sungteng inn tawh kithuah zawdeuh kahihmanin, naupangte pantah a thunget sak hun kingah hi. Tavuan lian semsem hong kisuanto a, khualzinna tamin innkuan tawh kizopna tawm semsem hi. Tate a neulam pen a nu bektawh khangkhia a, nupa kop-a vaihawm hun omlo hi. En Pasian na semsemin ih nungah innkuanpihte haksatna panpih hun ding omlo hi. Naupang a neulamte kongpua napialmun zaw pah hi. Kacihmawh ciangin hehnepna ding kazong tawmtawm a, Pasian lawm ahi Abraham tangthu, Isaac tangthu, Jacob tangthu kasutsut a, family problem tawh kidim kamuh ciangin, nuamhuai hetlo hinapi kanuam liang zen hi.
Naupang a neulai kum-10 pan kum 17 kikal hunkhat hong siahuai mahmah thei hi. Tua pen leitung buppi in, bangkuasung, lamdung lamvai aa kibuaipih khangno tatsiathun ahi hi. Mikhempeuh kikhel khinlo ding ahi zongin, thungetna tawh Pasian a ki-aap khat muan leh suan penin hong om thei hi. Kata a dangte kahawmthawhna hilo hi. Ka Tanu sang a Nu leh Pa hong lung himawhpih zaw omlo hi. Inn lei u, Nu leh Pa bedroom ci-in a tuamin koih ngiau, zin zong tungsak lo hi. Puan leh niik hong guatte pen kalawm nu in velvel a, " innlam aate pianuam zen sing e, en khangkhatin zong kisiat nawnlo ding hi," ci ngeungeu hi. A Nu tawh phone kiho le-u kampau kizomin, na Pa in tua duh tua deih cih pulak khaleh gitneihlohin hong tung pah hi.
Nikhat motor thak hong ciahpih hi. Bangzah man, kacih ciangin "tulsawmguk" hong ci au hi. A motor pen a pua panin mekziau a, ki start thei, a lum avot hong thei hise hi. Tul-20 tul-30 zong hoih mahmah lel lo maw? kacih ciangin, " Nu leh Pa kong tuan sin sak nopman hi e," hong ci sawnsawn hi. Tua te hangin ama tangthu lui khempeuh sawmsiang khin hi.
Sang khak aa kipan mohman ding matkhat hamu kapua sak den hi. Kei pattah siamlohna hangin, hong gol semsem ciangin , poeda, tanakha kisam, nikhoih puanhoih kisam ahihmanin sum hong nakdeih mahmah hi. Kihilh thei nawn vetlo hi. Sabbath ni khatvei thu kangen a, " Topa hih katanu sum deihdan nathei hi. Nangma Khasiangtho huhna longal tawh kei septheih themcik zong omlo hi. Ama khansung adeih bangbang sum a zat zawh nang thupha napia in," ci-in kakkap hi. A sanggamte lakah hong picing masa pen hi. Inn , motor hoihnono a tuan zawh nangin nasep hanciam mahmah hi. " Kata nidangin hibang nong suak ding sa kei ing," ci'n kakap kha zelzel hi.
Pastor khat a tapa in Jeep hoih mahmah khat leisak hi.. A Pa nuam lua ahihmanin" Nu ei bawi, nang kek kek in, motor nong leisak ding lamen kei lua ing," ci-in kap hi. Tua ni-in a tapa hoihlohna leh tangthului khempeuh meiikhu suakin lengmang khin hi.
Haksatna ih puak kibang.
Kalawm it khat gilpi aatin zato lum, cih kaza hi. Lungnuam lo-in tawmcik tawh kaveh hi. Kei zong zi leh ta vaaklai kahih ciangin kapiaknop zah zong kapia zo kei hi. A nopdeuh ciangin lai hong khakin lungdam hong ko hi.Ki-itna hang hi keileh lungdam kohtak zong cing peuhmah lo hi. " Lawm aw, nidangin nathuumthum, tu'n navek un US tung nahih manun, a tang'tang' khat om inteh. Kei zong numeino teng mizah ahi kei zongin, ki-om thei ciang hong suak u. Khat kaneihsun buaipih thei mawk ingh. Pulpit tungaa thugen laitak khawngin, zukhamsa-in biakinnmai lamdung khawngah hong diang thei veh aw, cihnang kithei kei mawk! hong ci hi. Mikhempeuh eimah bang lel hi, Pasian in muanpen suan pen hong suaksak thei hi. Nu leh Pa thungetna Pasian in mawkmaisak ngeilo hi, ci-in ka hehnem hi.
Zi neileh a phatuam tam, ci-in khualam kazongsak hi. Sanggamte mahtawh hong kithei uh hi. Pawibawl dingin misapna laikhempeuh hawmkhia khin ung hi, a zing ciang aa kiteng ding hita hi. Nitak hong ciah ciangin zukhamsa-in inn hong tung mawk ! A zi ding pen zingsang ciangin namang hiau!Lawh nang kithei lo, kuamah hong pailoh nadingin phone set zangzangin, mawipawi kiphiat hi, ci-in gen kul mawk ei," ci hi.
Nu leh Pa te pen bangmah thusia a omkei zongin tate aading deihsakna hangin lungkhamin maitang sa tawntung hi. Taneu neilaite in thungenngen un. Leitung hoih nawnlo hi. Satan in zawhnop hongsa mahmah hi. Kei nuntak hunsung pen" Sihna guamsung tawnin kapai a, Topa mitsuanin ka om den hi." Midangte hong theihpih loh thuaksiatna kong gen ding tampi om hi. Hong zomlai ding hing. Hih tangthu kangaihsut ciangin, Pasian hong itna bangzahin lian ci-in kaphawk hi. Singlamteh simloh kakisialhpih ding omlo hi. Nidangin kapa tapa hing, Gualnam tupa hing,kacih theih peh SDA kasuah aa kipan cingam nawn keng.
Pr Thang Siangh. zogampalpi@yahoo.com
Sunday, January 24, 2010
ETTEH HUAITE ENTEH...2
Nikhat dainawl innkhat hong kaangh hi. Khuahun a sat mahmah laitak hi. Nitak naigiat hunpawl hi-a, vok-an huanna meipuak leengthem pen pat kaapsa a kikoih tung tu hi. Tua panin mei hong kuang hi. Taangkona tausaang tungpanin daak saatin kiko hi. Meiikaatna inn koilai-ah om ci-in kuzaza-in hilh hi. Innkiim dimin khangno pheikhai thei khempeuh hong kim ziau hi. Numeite in tuiphel khatciat tawh hong delh uh hi. Pasalte in tuiphel saangkhia-in buak tawh saat tawh thuah hi. Meikuang baba pen tawmvei sungin saatlum hi. Kawlte khat in, " ko Kawl khua hipeuhmah leh khuazangin tum ding hi" ci-in gen hi.
Khatvei meigong khat cisanatin si hi. Kei zong khuultote huh dingin kapai hi. Kei, niangbeel phungah hong tusak hi. A khawl masasa haitehin numeino khat in hawm hi. Khangnote pen a seemnuam kituhin kilai dekdek uh hi. Naikhat sungin hongzo ziau uh hi. Kawlgam ah Christian hankhuuk tawhna munah zong kapai ngei hi. Khat in toto a, adangte ciamnuih genin nui nahnah uh a, khelh ding ngaihsun lo uh hi. Upa khat in a khel ding bankaih ngiat hi.
Khatvei, sanggam sumbawl khat kithat a, Aizawl khuataw ah kiphum hi. A sawtlo-in a luang la dingin kapai uh hi. 1963 kum ahi hi. Mihing guk kapha uh hi. Tua hunin Tonsim leh Aizawl kikal khakhat jeep khatvei bek paizo hi. Kumpi in lamlian a tawhsan laitak ahi hi. Khe tawh nisagih kapai zen uh hi.
Misi kaphot ciangun a luangbupin muatlo-in na omlai ahihmanin, niangteh kuanghawm lian mahmah sungah kaguan khit u ciangin guatawn tawh puak ding ahi hi. Tua laitakin Aizawl khua ah Chief Minister Pu Saplawnga in a sep laitak ahi a, ama huhna tawh Taiban kangah uh hi. Khuakhat khit khuakhat kisaang lianlian uh hi. Ciaugun gal eilamah nga-in hong nusia uh hi.
Tamvei a puakha kidemin sauvei a puazo kituh uh hi. Pawlkhat mapai-in kisut uh hi. Hibang kidemna pen ahoih kidemna hi a, minam domto ding kidemna ahi hi. Kavante uh hong saangkhia-in hong guakpai sak uh hi. Hih mite tlawmngai hi, ci-in buhtang, meh hong pia uh hi. Kapailam un, Ciau panin niguk kapai pen u, nungdelhin taitai kahihman un, nilii sungin katung uh hi.
Ciau panin Haimual khua dong kapua uh hi. Haimual khua katun uh ciangin Taiban kangen uh hi. Taibaan pia cih genvet kei o, misi pua ci-in zing hong tung sak lo hi. Haimual panin Tuitawh kadelh uh hi. Gamsi hong kipua ci-in inn simah sawlhing nabaang uh hi.
Christianity zatsiam ni.
Sanggam Mizote pen Christianity zatdan siam a, limci takin na khansuah uh hi. Etteh huaite enteh leng hoih hi. Tua kacih ciangin Mizo suak ding, Mizo kampau ding kacihna hilo hi. Etteh tuakte enteh ding hang a, sepkhop theihna khempeuhah seemkhawm ding hang a, unau bangin i om ding hi.Ngeina hoih tawh minampi i suahna dingin kipuahin ih khanpih ding hi.
Kapteel khua-ah Lawki beina pawi kibawl hi, ci-in email sungah kasim hi.Ih khantoh pih zotam, ci-in lawptakin kangaihsun hi.
Sanggam Mizote kipiakzawhna uh bulpi pen Christianity zatsiamna pan hikhin siksek hi. Mi hehpi theihna, thumaanna, pumpi thatang leh neihsa dongin piakngamna, gam leh minam huutna dingin nuntakna dong piakngamna zungpi pen Christian zungkhakna pan ahi hi.
Jesu thuhilhna khempeuh practical a zat dingin sin pah uh hi.Zong siam uh hi. "Nangma pumpi na it bangin na innveengte it in" " Nang tung a hong kibawl ding na deih bangin midangte tungah bawl in," Keimin tawh naupangno khat tui haikhat nasuah ciangin Kei tungah hong bawl nahi hi"cih kammalte nuntak pih hi.
Biakna, Pawlpi kibanglo cihtawh kideidanna omtuan lo hi. Pasian thuzui Christian ahihna uh thupi sak zaw hi.Tua ahih ciangin gam leh minam buppi-in thupha ngah a, tu-in ei phakzawh ding dinmunah omnawn lo hi. Kawlgam pan a pai anduh gilkialte nasep naguan uh a, hoihtakin omna napia uh hi. Guta tatsia ukzawh lohin omphial taleh, " kan unau te" ci-in panpih tantan uh hi. Uzaw lungsim, nampi lungsim icih pen tua hipah hi.
Mitkeuh ding a kithawi Zomite in, kiim leh pam khuadakin ahoih khempeuh i enteh ding hi. Pawlkhatte in Zomi hoihna bek gen ding, ahoihlohna genlo ding a ci om hi. Socialist kumpi mittaw sak policy ahi hi.
USA taangthu sutte in, abeisa hun a thanemna a gallelhna, azawhna sutsutin, kipuah uh hi. Enzong i thanemna kanin, a damna ding zatui zong imuh dongin zonding hanciam ding ahi hi.
Zomi it kineih tampi pen neektawm zonna hi a, tua bang mite hangin kikhenkhapna nasia tektek zaw hi. Kampau zui-in kikhen hi. Beh leh phung zui-in kikhen hi. Amun-amual zui-in kikhen hi. Tulaitakin Zomi a khenkham pen Christian kinensuahna pan ahi hi. Zomi Christian kilomkikna panin kipumkhatna hong om pan ding hi.
Ih Christianity zangsiam ni.
Thang Siangh.
Saturday, January 23, 2010
ETTEH HUAITE ENTEH. 1.
Khampat khua Lusei veeng.
Kawl kumpi sia lua ahihmanin mikhempeuh in paulamin mawhsak hi. Ahi zongin khua khat ii khantohna ding pen, khuamite leh hausa upa leh khangnote sep ahi hi. Kumpi in hong nawngkaisak zawhloh khuamite septheih tampi om hi.
Khampat Circle Leader kaseplai-in, ngeina-hoih tampi nanei uh hi. Khampat pen veengli kisuah hi. No-1 Tedim hi. No-2 Lusei hi. No-3 Thado hi. No-4 Haka ahi hi. Tedim veeng pen khuasung kivak theilo hi. Lampi khempeuh lawi-bualna buannawi suak khin hi. Lampi pelhin huangsung khawng kilut khuankhuan hi. Haka leh Thado veeng pen Tedim veeng sangin hoihzaw deuh hi. Pauban tampi om hi.
No-2 Lusei veeng peuhmah pauban tawm mahmah hi. Lampi khempeuh sehnel kisungin kei silsial hi. Tui kivung peuhmah omsak lo hi. Huangdai ki-umin hoihtakin kivaat sitset hi. Niliap singkung leh pak hoih nono suan uh hi.Huangkiim' leh khuasung lampi ah gan zauvak kimu lo hi. Bawngleeng a hawl laitakin a bawng in ek a thakleh, a neipa leengtungpan tuakin paiipah lian hi. Ganhing ek omlo hi.
Khua ki-uk dan.
Hausa leh Veeng upa nei uh hi. Khangno kipawlna ah zong, president, Secratary, leh Veng-pazang nei uh hi. Hausa zum atuamin lam hi. Hausa-zum leh khua kipawlna sumbuuk kizom sak hi. (Ta-mah-vuai-za-mah) icih pen ahi hi. Hausa-zum innpi gei-ah Taangkona Tausaangpi khat nei hi. Patau khempeuh tua dawnah kiko hi. Daak saat hi. Taangko dingin, mitei, mithahaat, mi-kizen guai uh hi. Taangko beklo-in gaal zong vil hi. An a kham ding kipia a, lokhawh tangin seem hi.
Thulamdang khatpeuh a omleh Hausa zumah kipuak hi. Taangkote in daksaatin tausang tungpan kiko hi. Inn aa om hausa upa leh khangno omzahzah kikhawm uh hi. Tawmvei sungin tungpah hi. Khua leh tui aading a singam dingin kuankhia uh hi. Bubu lo uh hi. Kihemhem lo uh hi. A tung masa leh tam a seemzaw kidem uh hi. Kangmei patau hiam? Galvai hiam? Guta damiah migilo hiam? Khuaihaang hon bangin kuama phut ngam ding hilo hi. Ama dawk kituh uh hi.
Nopna dahna-ah ki-uapna.
Ei Tedim mite pen ki-uapna hoihnapi zaa huam zo lo hi. Minambup khua leh tui huamzo lo hi. Beh leh phung, tanu-tapa leh ei omna pawlpi ciangbek ki-uap a, toi mahmah hi. Minam itna khang theilo hi. Khua leh tui khualna khang theilo hi. Tua sangin a zaizaw kalkhat suanto laileng nopci-in kicing pah ding hi.
Luseite khantohna leh kipumkhatna pen Khangno kipawlna khauhtakin nei uh ahihman ahi hi. Khangnote in Hausa upa tawh a khangkhangin naseem khawm uh a, ngeina-in nei uh hi. Biakna Pawlpi ki-uapna tuamneih lo uh hi. Beh leh phung leh tanu-tapa bek tawh naseem lo uh hi. Tua pen nopna dahna ki-uapna gen kahi hi.
Misi khat a om ciangin, Pawlpi makai leh Hausa upate leh inntek kikumin a guini ding seh uh hi. Nattom natna hoihlo a kilawh thei pulnatna ahihleh manlaang takin hankhul to-in gui pah hi. Ki-uapna pen hunnuamtakin zang lel uh hi. Hun zatna pen Pawlpi in uk a, siguina, leh gamtatna khempeuh khangnote khutsung hikhin hi. Khangnote siko-in zang hi. Khuul to hi. Misi a phuum khit dong khangnote gamtaang uh hi.
Nungakte in innsimah singkhuah khat leh antang haikhat dong uh hi. A piazote in amau piaknopna zui-in ci-al, cikhum, antang avalin napia thuah uh hi. Si-innteekte pia uh hi. Khangnote in nitak ciangin niangtui-tuilum awmin tutpih uh hi. Lusei Veeng aa teng meigong tagahte hampha mahmah uh hi. Meigong tagah mizawngte tasam saklo uh hi.
Mizangkhal naseemzolo dammawh a om ciangin Khangnote in khatvei ciat lo vahuh hi. Inn phopzo lo meigong a omleh amau huhzawh zah ciat tawh, bitelkhat a tawi om, naanglomkhat a tawi om, guaphel khat a tawi om, tua bangin inn vaphop sak uh hi. Christian lungtang puak hoih mahmah hi.Tua khempeuh theih huai hi.
Khualiante pen veengnih veengthum kisuah thei hi. Khangno kihello omsak lo hi. Khuasung galmuanna khempeuh zong khangnote khutsungah koih hi. Guta man uh hi. Khua leh tui neihsa susia, lampi, lei, mualsuang, singno, buuk, huangdai susia theite kanin thuhilh hi. Liausumte pen hausa leh khangno fund ding hipah hi.
Khua khempeuh hibang kipawlna thahaat tek hilengminam buppi aading kipumkhatna olno takin kingah ding ahi hi.
Thursday, October 1, 2009
PASIAN PHATNA ZOLA TUAMTUAM.
a. Thei bang senin sanggah hing e phunghawm bansam no hing e..
b. Kum kihei ven Sian in hong sung, lentu phualngo tuizum mangkang a bualna khua, a vang khua, kei zong kabualna hi e vang, khua nuam e.
a. Pupa khanin zinleeng tawh ma ciang suang hang ei, lung ih muanna omlo e.
b. Taang kei khan in Sianmang tawh zing vaihawm ing e , kalel zang nisuak bang e.
a. Sunggil kial ven khuacih ah khau bang zam ung e, Sian aw anglum hong zawn aw.
b. Melmak vaitunnu nenah e, sutmawh tongdam mimkhau bang nok, Sian nalau kha ngai ing e.
a. Sianmang nahawm siam lawmlawm e, katehpih ding bei aw e
b. Thangvan a zal limbelh mang aw, nahawmsiam thang vangvang e.
a. Hong khawl aw Sian aw, Sian aw hong khawl aw, nalaukha tawh hong bual aw, meii bang hong zam aw,..
b. Hong bual aw Sian aw lai ah hong ta aw, khang ciautui a lim nga bang, hong bual aw Sian aw, lai-ah hong ta aw...
a. Taang kei sakluang kaheina peuh Sian sinthu tawh hei hing e.
b. Van laukhan gia bang hong zunsa Sian ii dungsun kei aw e.
a. Sian nasinthu muang ing e, kakhan puan bang khek ing e.
b. Kakhan puan bang khek ing e Satan sa bang tai aw e.
a. Simlei tung leh thangvan zilzal Sian mang nang gam lei hi e.
b. Simlei leh thang van kalah nahawmsiam zam zilzial e..
a. Lenliang miim bang thuum ing e, thangvan pan maimit hong suan a, tung khaimu bang hong zam e.
b. Lakmai luankhi hong nulsak a, banzalin pak bang hong tawi ciang, lungtup tui bang tung tah e.
a. Zinleeng tawh gi bang khen ing e, Sianmang tawh tong ciam ing e.
b. Sianmang aw a hei hiveng e Halelujah zil ing e.
a. Sian tawi a ngal liam hing e, Dawigam gi bang hial ing e.
b. Dawigam gi bang hial ing e, zinleeng a lan theu tah e.
a. Thangvan zua mel duang zil hing e, nunneem zoheisa hing e
b. Siantawi kamkei dungsun hing e, zinleeng ham bang zial ing e.
a. Sanggah momno liangvai hing e, khuankhi tawh naang bang diah ing e, Saangbel mawng bang pom ing e.
b. Sangbel mawng bang pom ing e, taang kalauna omlo e.
a. Miliam sinlai Satan banzal, gamsia gul bang sia nalawmlawm e, tui bang siang mawng e.
b. Kanialnial zong tui bang siang mawh, duangah hong luang Jesu sisan ngotui tawh, tui bang siang thei e, tui bang siang thei e.
Pum Pau. M.A.
a. Pu Zo vontawi suangua bang meng, Falam Haka, Mindat Matu, Tedim Zo cih omlo, tunsung laizom khat a piang aw e.
b. Gual aw tong sea kilawh kei ni, tunsung laizom khat a piang, sinthu khatin luangkhawm leng, Sianmang mit a etlawm ding aw e.
a. Sianmang huang iim Eden taang sing seng, lai-ah Adan a sen lianu tawh , nunnop sawl bang hei dildial aw e.
b. Nuaizin lunglian Sianmang dogal, gam siagul bang a vial kawi a, tulta gahneu agah khuai bang khum, heh aw ne aw ngaihno aw ci a, zang vaiva bang napil ding ci e..
a. Eden ciautui luang dildial e, gal in don leih, khualen mui, lum in liah kuam e..
b. Nungsia ning cing e, nungsia lah tang e, ahi zongleh kapei kulta e.
a. Ih Pu Joshua leido pal bang nang, Gedion mualsaang tung ah, sunni tang khau khih bangin khawl e.
b. Sunni taang khau khih bangin khawl e, Aizalon ciau kuam tungah, ih tung solkha ding aw acih ding tazen aa lawm.
Thang Siangh. zogampalpi@yahoo.com
Saturday, March 28, 2009
BANG HANGIN SIALSAWM KICI.
Tualbawl kici Tualbiakna leh Sialsawm Lawm-an pen kikhen ngeilo hi. Sialsawm Lawm-anneek kipat nadingin Tualbiakna kibawl masa hi. Tua ciangin Sialsawm Lawmanneek tawh kizomsak tawntung hi. Khangluimite in Tualbawl cih ahizongin, Sialsawm cih ahizongin, tua kammal khatpeuh a zak ciangin, a kibangin saangpah lian lel hi. Tuathu itel nadingin Tualbawl hong kipatna tawm sutmasa leng hoih ding hi.
Tualbiakna.
Khuasaat ciangin kimawksaat lo hi. Siampi, Hausa, Taangko, Tuinaakkhuat, Tualteek, Siikseek leh Khuangtum omlo-in khua saat ngeilo uh hi. Tuikhukkhuatte kisawl masa a, tuihoih-tuilim amuh ciangin khuasaat kipan uh hi. A masapenin Khuasiam ding leh ahuu' a keem ding kisam( hong ompih nangin ngen) masa a, tua pen Tualbawl or Tualbia kici hi.
Tualbiakna dingin Vok zang uh hi. Tua biakna pen khuataangpi aa hi-a, lawhta-in zu dong uh hi. Tua vok leina dingin lawhta mahtawh an dong uh hi.A beikhempeuh taangpi sikh ahi hi.
Khua dingin gamtaak leihoihna kizuan hi. A lauhuai sapite leh dawi, kau, gulsia-tangsia, ngia, vompi leh sahangte, pulnatna tuamtuamte nawkkhakna panin ahu-akeem dingin, Asiam ahi Khuasiam khai masa uh hi. Khai, cih ciangin bia, thoih, lungkimsak cihna ahi hi. Tua pen Tualbiakna ahi hi.
Tualbiak leh Sialsawm Lawm-anneek kizom tawntung hi. Tualbia masa uh hi. Sialsawm pawi tawh kizomsuak hi. Tuabiakna-ah khuasungmite cidamna dingleh kithuhualna ding, guahtuiluan hoihna ding, ankung susiathei lungnote omlohna ding, gah leh pak hoihtak aneih nangin kingen hi.
Zehtang.
Tualbiakni a zingciangin Zeh tang uh hi.Christian te nipitan mah bangin Lawki tenzong nipitang ahi hi. Amau Zehtang ci uh hi. Leigil suaksak lo hi. Singno leh lohing sihsuah lo uh hi. Kahna leh gamlumna bawllo uh hi. Kahna bawllo cih ciangin, tuani-in misi guilo uh hi. Gualnopna khuang leh zam gingsak lo uh hi.
Zehphi kici thukhampalsat a om ciangin, guahtui-luan hoihlo hi. Ngalhawk in lolai ankungte nawksia thei hi. Khuasungah thusia-lasia piang thei hi. Pulnatna tuamtuam in nawk thei hi. Zehphi a om ciangin abei khempeuh lohsak a, Tualbawl kik hi. Tualbawl-kha sung saman a om ciangin, Asiam lungdam hi, kumpha ding hi, ci uh hi. Tua sungaa sa kiman khempeuh pen Sawngman kicise hi.
Bang hang Sialsawm kici.
Banghangin Sialsawm ci uh hiam, katheician kei hi. Tualbiakna bawlmasa a, Lawman tawh kizom den ahihmanin, a kisaina khat peuhpeuh om hidingin ka um hi.
Nidang Khangmasa pupate hunlai-in Khamtung Zogamah ganhing lianpen Sial ahi hi. Sial pen Zoleitang aapiang Pasian in a tuamvilvel a hong piak ahi hi. Zomite tenna Khamtung bekah om hi.
Nidanglai Thawmte khanlai-in Dawi-nungak mo-in nei uh hi. A sialte pungmahmah a, nisimin kibehlap hi, ci uh hi. A Mo mining takpi hiam, hilo hiam,cih tello uh hi. Muangmawh den uh hi. A Teeknu in, a zahmawh muhsimsak a, kipheikhiit' hi ci hi. Tua ciangin, maa' uh hi.
A Mo nuakik hi. A sialte zong mualdung zui-in meiilom tawh mangkhawm uh hi, ci-in kigen hi. Sial pen leitungdangah kimu lo hi. Ei Zogam bekah om hi. Zomite aadingin hong kipia ahih ciangin a cimanloh nangin kephuai hi.
Tualbawl ciangin, innsimah tungmansial khatciat bawlin innpi-ah puak uh hi. Siampipa in kaikhawmin ciangdimin koih hi. Tangho tumtanin koihkhawm hi. Zuhaa' koih uh hi. Tualbiakna voksi pen tungmansialte tungah theh hi. Tua tungmansial limte pen innkhat in khatciat pia uh hi. Dawi khemna-in tungmansial kipia hiam, ahih keileh sial ngetna hizaw hiam, katheician kei hi. Tungmansial zangin Tualbiakna bawl ahihmanin Sialsawm pawi ci hikha ding hi.
Tuabawl Zehtanni pen Dai-an bawlni hi a, Sialsawm Lawman tawh zomsuak uh hi. Sialsawm kha pen Khuakhal hun ahi hi. Lopawi mankhit ciangin Lawman kine hi. Zo leh sim khuahun kibanglo ahihmanin khua khat leh khat ahun kibanglo hi. Kumpi naseemte leh Hausa upa vaihawmin, sangnaupante leh Sangsia a tamzaw a kiheltheihna dingin, April sangkongkhakhun zat dingin kithukim uh hi.
Pawi-anneek dan khempeuh pen Khuado pawi mahbang ahi hi. Pukhat suan tengOr Pakhat sungaa piang sanggam teng kipawl thei hamtang hi. Amau neihzah zui-in a limthei pen ne uh hi. Ahih hangin Khuado hun sangin kikialzaw hi. Aneite in, bawng, vok neih bangbang go uh hi.
Mikhempeuh amau khilciat zui-in omkhawm a, gamlum uh hi. A zawngte zong amau hihzawh zahzah tawh hanciam ve uh hi. " Sialsawm cihbuang sial zong sawmzolo akta beek kikum ve ni e," ci-in la nangawntawh sutin hanciam uh hi. Tuazahin ih Pu ih Pate in Ngeina limci, ci-in hamsa bawl uh hi.
Eizong tuate nusiasia mawk lo-in, ei biakna tawh kizawitawnin zathuai hi. Tuhunin sanggam kikaikhawmin gualnuam kitawm mahmah ta a, ki-itna zong kiamkiamin kangkang mai hi. Pute Pate nuntak khuasakziate pen sanggam ki-itna khangsak hi. Bangkuasung kikep kihuaina thahaat sak hi. Khangnote in mangngilh kei ni.
Pawisung kisa late.
Khuakhal hi. Cimsel khin hi. Singtehte niim dildial hi. Nisa mahmah hi. Khalhuih nungin lumhithit tawntung hi. Mualmong khempeuh khuamui in tuam hi, mang ciciai a lungzuan huai mahmah hi. Vasate huuk kipanin kideldelh uh hi. Hamnam tuamtuam tawh hamciauciau hi.
Sialsawm hunsung la kisate pen, ki-itna ngentang ahi hi. Sanggam itna, Nu leh Pa itna leh pahtawina, Pute pahtawina, nungak tangval kingaihna, lawm lehgual kingaihna labek kisa hi.
Tua late pen.
a. Kazua sausak simsinggil phuh cial dawhnem ngai naveng e.
b. Huangzawl gawl bang hong um ding aw phung nihthum ngai naveng e
a. Katun ningsak khuai bang khum lawmlawm len a khuaipi zu a lak
hiam aw.
b. Len aa khuaipi zu lah la lo-a, katun ningsak khuai bang a khum aw e
a.Pha laang ee phalaang zua aw nalam sawmsial phalaang e
b. Khuplang e khuplaang, sawmtaang khawh a, nutun khuplaang e.
a.Katunnu ka ngai zawm aw e kazua minthang va bang pau kangai zawm
aw...
b. Katun in ningtui hong thuan a, tunnu mah ngai tazawng e.
a. Thei bang sen in tun leh kazuan phelgua hongot sa hing e.
b. Phelgua got kan in kheng in e khaimu nalaam zil ing e.
a. Ih phunglai-ah a hawmsiam bel damdial a, zuih aa pha e.
b. Khattang va bang ih pau hangin gualtung tuanna omlo e.
a. katun vang a thangzawm aw e kazua vang a thangzawm aw
b. Von hehnem lum bang hong sun nakamin ciau gal kaita e.
a. Tualnuam e tuial nuam e pute sumtual tualtung tualnuam e.
b. Gam nuam e gam nuam e, pute gamzang gamnem gamnuam e.
a. Ami pau ven sumkholh gual aw nazua khakia nun aa anuam lua ci e.
b. Nun aa nuamlua sanggah hing e, kazua langlam zamluang kasai cimlang e.
a. Lungzuan tanglo bang hong phong aw len khuamui leh zangvaiva
aw e..
b. Len khuamui in mualcinsaang zuan a, thangvan zawlzui zangvaiva
nuaisimlei zuan e..
a. Sinlai aa giak mualtumtai aw Zokuam thuk a, deihheino aw e.
b. Zokuam thuk aa deih heino aw siatlei daidam zuanmualno aw e.
a. Pupa langlam lenkhuang leh sialki betlohin tul keileh kilawm e.
b. Betlohin tul keileh kilawm sailoh in khuang keileh kilawm e.
a. Tukawltawi kumkhua ih khenna ningzu khum leh aisa aw e.
b. Ningzukhum leh aisa aw e khan kumsawt ciam laileng aw e.
a. Eiteng khawlkhawm khawlkhawm nuamlai khawlkhawm in sawm sial man e lawm e.
b. Khawlkhawm in sawm sial man ei lawm zalkhawm in hen luang man ei lawm e.
Christian lamte pawlkhat in Zola sa nuamlo thei uh hi. Sanggam Luseite in Leengkhawmla ci-in solfa mahtawh laphuakin omkhopna munkhempeuhah sa uh hi.Tedim labute zong khuangtawh kituak petmah a,tutsa in kisa thei a, laamla-in nuamzaw kan hi. Zokam Zola tawh Pasian kiphat thei a,ei ngeina ciat tawh Pasian pahtawi pen Lawki suahna hilo hi.
Thang Siangh. zogampalpi@yahoo.com
Saturday, March 21, 2009
ZOMI, ZOGAM, ZOPAU.
ZOMI
Zogam Lapi.
" Ei Zogam mual leh guam kithuah hi.
En ve un Luun singphung nim dildial,
Hong pai un lia leh taang kipia ni.
Kithawi un, Khangno lungpil hoih ka Ciin ka Tuai
Ih Zogam aadingin kipia ni."
Tun kum-90 a pha ka uu nungakno ahihlai, Hahkat-saang ci-in nitaksimin Zolai sin uh hi. Baptist Khangno makai Taang Sing Khan Nang in Sia seem hi. Lai bek simlo hi. Christian-la tomnono zong hilh hi. Gam itna leh hanthotna late zong kihel hi. Tuahun khangno kumli aa kipan a sakmun mahmah la ahi hi. Gam leh minam itna lungsim nei mikhat hiding hi. Gam leh Minam aading kipia un, cih hanthotna ahi hi. Kua phuah hiam kathei kei hi. Tua pen 1948 kumpawl ahi hi. Tudongin kabengkha-ah manglo hi. Kimtakin zom theilo kahihmanin a thei na-om uleh, hong huh un. Kadeih mahmah la ahi hi.
Zomi hihpen ei leh ei kitel mahmah ihih hangin,namdangte ukcipna sungah hong kikhum ahih ciangin, amau hong piang bangbang imin ahi hi. Pawlkhatte bang in, Zomi min ihlawh ciangin,thutumpeek bangzahin hong ngaihsun uh hi. Muhna zaizolo dongin ngaihsun uh hi. Gualhuai lo dongin ngaihsun uh hi. Tua pen hong ukte in hong huzaapzo lua cihna ahi hi.
" Chin " a kici khempeuh pen ihmi ihnam hi-a ih it mahmah hi. Chin pen Zomi tawh ihlaih zawh dong nungkiklo-in Zomin i kemcing ding hi. Tuhun leh hong pai ding khangnote in,Sila suahna-min paikhia a, Suahtakna-min ahi Zomi-min tawh idinzawh dongin hanciam ding ahi hi. Ei Zomite,cih kamkhum leh innkuankhat hihna kammal hoihtakin ih zang siam ding hi. Kipawlkhop theih nadingin, ei-aa nusia-in amau ngeina leh paute ih zang tuanse kei ding a, kamsia-kamhoihlo zangin ih gensia kei ding hi.
ZOGAM,
Zogam leh Zo-leitang pen gamlimin kawikuih a, deihteng huamsak mawk theih hilo hi. Hong uk ahi namliante in adeihdeihin lathei mah uh hi. Ei a ngenlamte aadingin piangzo lo hi. Zomi, eimahmah leitang tungah omlo-in kagam-kaleitang kici theilo hi. Leitang leh gam kekdan tuamtuam om hi. Thatang leh thauvui thautang tawh simin zawh zahzah a la om hi. British ten Colonialism beisaknuam a, gamtampi a piak laitakin olzaw hi. Tuhunin kumpi khat khutsung omsa paikhia a, gamkhat din ding pen a piangtheithu ahih hangin gamla mahmah hi. Ei sepzawhpak hilo hi.
Ukna upadi palsat selo-in pianna gamkiim tengmah teengnuam lehang Kabaw valley kuam khempeuhah kitengthei lel hi. Zogam leitang tawh kizom khinsa ahihmanin ihgam ihlei mahtawh kibang hi. Kumpi khatsungaa state nih kalkak pen kumpinih kalkak hilo ahihmanin siahuai lo hi. A leitang tungah Zomi ompeuhleh hunkhat ciangin claim theihun ommawkmawk thei ding hi. Yangon ah a dimin ih teeng zongin Zogam suak ngeilo ding hi. US khawng, Japan khawng, Korea khawngah a millionin ih teeng' zongin gam hong khen ngeilo ding hi. Zogamthak cihpen kilungkimsakna hibek a, huih bekmah kilawhtak ding hi.
Nidangin Col. Khen Za Mung Tedim hong pai hi. A neulawm sangkahpihte khat in maingaptakin na hopih hi. " Lawm Mungpu Zogam aading aa nang hong kikoih zen, Gunkhawm saksiah Zogam hong suaksak inla, buh pen deih zahzah Khamtung hong puakto in," acih ciangin, Colonel pa maikhing hi. Lamdangsa mahmah maisuah tawh enin, pau zoklo hi. Tua ciangin damtakin, " Kangaihsut bang het kei mawk uciai, Zomite mit kihongtei taleh kilawm , kimakaih theita inteh, ci-a hong paito hiveng in, hizahciang na hilai mawk maw? Nateenlohna leitang mawklak theih om diam, nakhawhloh ante deih bangaa puakmawk theih om ding hiam? Tuate kei sep ding hilo-in no sep ding hizaw hi. Mualtung aate paisuk un. Khusaatin teeng' un. Kumpi in, ututna ah kiteng' thei ci hi. Lokho unla buh ciing un. A pianna nai un. Omlopi khamtak aa neekding vaihawm kei un. A piangtheilo thu hi." ci-in thuhilh dikdek hi.
Taanglai Kawlmangpa khanlai-in, Chindwin gunkuamto khempeuh leh Kabaw Valley tengah Zomi ih Pu ih Pate teeng' uh hi. Tua ahihmanin Kawlten Chindwin naci uh hi. Tu-in Shan-Bama ten luah khin hi. Khangthakte in ka Pu ka Pa teenna ci-in zuankik leh kilawm hinapi, Zaanggam tainuam a om ciangin vokgo-in khitui naptui tawh kho zawsop uh hi. Khampat Mawngkung taangthu genin ih sutsut sangin Mawngkungpi phukin adimin Zomite teengto leeng gam kitangbaih zaw ding hi.
Socialist kumpi hong dincilin, Gen. Ne Win in galkapmang teng kaikhawm a, Col.Van Kulh, Col. Khen Za Mungte zong kihel hi. Nadeih peuh ngen un, acih ciangin, Col. K.Z.Mung in, " Chindwin min pen hong picinsak un, " ci-in ngen hi. Pia lo uh hi.
Ei Zogam pen kigi kician omlo hi. A thahaatzawte in hong nawtnawtin hong suankhiakhia uh hi. Tuhun ciangin Kham leh Zaangcin aa Zomite teenna khuate nangawn Sagaing huamsungah hong khumgai uh hi. Bangbang ahizongin leitang taisan lo-in kihenhen ding hoih hi. Hih gamkekdan pen thusim thuk mahmah hi-a, Zotate khempeuh muapding leh tehkhialo-in Zomite lungsim tawngah neihden ding ahi hi.
Zomite pen Zaanggam zuanin ihtaitai hangin nauzaw inntuan, logam neilo tengkhawng bek kitai hi. Gam leh minam aading khualna ahi gamkekna lungsimtawh kitai nailo hi. Luseite hileh Bunggamto khempeuh dim khin ding uh hi.Minam dangte tazo nawnlozah dongin neekhia khin ding uh hi.
US, Malaysia, Japan, Norway, Sweden,Singapore,Yangon cihkhawng Zominamni bawl a kikhop pen Zogam suak ding hilo hi. Zomi hing cih lungtang kiguatna ciang hibek hi. Ih manthan ding khamna ahi hi. Zomi lungtang khauhmahmah napi leitang neilo minam suah ding lauhuai mahmah hi. Eite tenna leitang mahmah puah kul zaw ding hi. Ih pianna laitang leh buukkim tengmah khanzo leng gamnei kitang zaw ding hi.
Kumpite in minam tampi tawh kizopna dingin lungsimtawng thusim leh puatham nei tawntung uh hi. Tua pen,"Kongkhak kikhahkhum aa thu kikupna," ci uh hi. Midangte tungah zatding kammal nangawn policy tawh khungkhawm uh hi. Tua penzong ei minamlian suaknuam a kisincil tenzong zatsiam ding kisam hi. Gamkek siamna leh pilna zong thusim a neih ding nasiatakin tawsawn a, kalsuan pah ding ahi hi. Thautawilo, upadi palsatlo aa septheihte masak huai mahmah hi.
ZOKAM-ZOPAU
Minamlian suaknuamin lampi tuamtuam zangin ih awng ciat hi. Minam leh kampau kikhen theilo cih thei-in Zokam-Zopau kepcing ding, innkuan sungah zat ding thupi ihsa ciat hi. Tuapen thupi mahmah hi. Nial ding omlo hi. Zogam aa piang gamdang tungte in, Zokam pau u-a, Zola sa u-a, a sa keizongin abil sungah za-in a bengkha ah mang nailo uh hi. Tuate in a tate hilh thei, hopih theilai uh hi. Gamdang aa suak tate in amautete bangzah ciang hilhzo-in na um uh hiam? A tunzawh kum-20 cianginmkhangnih khangthum khit ciangin, a kumza a sim khit ciangi, Zokam kizakha nawnlo ding hi.
Galtaite hun hong bei-in khangsawnte hun hong hileh, kuaman hunpia-in Zopau sinin ka-um kei hi. Zokam a manthanloh nadingin Zogam mah bulphuh lo-in pianglo hi. Zogam leitang tungaa om Zomite nangawn nidang ciangin tu-a bangin kipau lo ding hi. Kaneulai aa Zopau leh tulaitak Zopau kibanglo hi. Gamdang aate pen Zopau hinsuah ding kangaihsut ciangin, tuipi luanglai khutpeek aadal tawh kibang kasa hi.
Pau ahihleh mipi tamzaw hong huzaap bangin kipau ding theihsa hi. Ahi zongin eima sisan leh ihmeel-ihsa tungtawnin Zomi kikeemcing thei hi. Sisan leh lungsim a kibang ahi hi. Ih tate pen Zomi ahihlamtak lungsim sungah guanin a sisan sungah ih teeng'sak ding hi. Minamdang neihloh ding hoih hi. Aneitenzong a tate uh Zomin mah phuakin a Pi a Pu mah tamsak ding hoih hi. Mikaangdanin a Pa min peuh a tawpna ah koih daldal se keileh hoih ding hi. Zominphuah ngeina pen Khangsutna hi-a, a thupi zia kigenzo lo hi.
Israel minamte pen Babylon kumpi hong khan aa kipan, gamtuamtuam ah kithehthaang uh hi. Akum zatampi, a kumtul aasim sawt uh a, Hebrews kam thei omlo uh hi. Ahih hangin Biakna leh Israel minam ahihna kemcing tawntung uh hi. Vun-aat ding mangngilh ngeilo uh hi. Jesu hunlai nangawnin Penticost pawi siimdingin Jerusalem hong hawh ciat uh hi. Hun thupi leh Pawilian hun a om ciangin hong ciah hamtang uh hi.
Gamdangpanin minam-16 sangaa tamzaw Penticost pawi-ah hong pai uh hi. Amau omna gamte pauciat bek thei uh hi. Khasiangtho hong kibuak ciangin, a kigen thu khempeuh amaupau bang ciatin thei uh-a, ciakziahziahin kiho uh hi. "Pathian, Medes, Elamites, Mesopotamia, Judea, Capadocia, Pontus, Asia, Phrygia,Pamphylia, Egypt, Libya,Rome,Jews,Crete,Arabian," gamte pan hong pai uh ahi hi. Acts 2:6-11.
Eizong Sialsawm Lawm-an neekhun leh Khuado Lawm-an neekhun ih gamah pibawl mahmahin ih tate simpih den leng, a kaangkahbia ahi a, avomkahbia ahizongin Zomi sisan hongvom den ding uh hi.
MINAM LEH GAM AADING NASEPDAN.
Tulaitak Chin State sungaa teeng' mihingte pen," Bang kane bang kadawn ding hiam?"cih, lung patau aa om ngentang ahi hi. Galtai gampua tungte zong gam leh minam hang hilo hi. Neekding dawnding patauhna hangbekmah hizaw hi. Gam leh minam hang a paikhia tawmcik ahi hi. Ei minam aading ci-in i otot kaalin ih mite anduh gilkialin tautau uh hi. Tua ahih ciangin gilpi dimin aneek theih nading a manlaangin kalsuan pih ding kisam masa hi.
1. Zokam, Zolai a manthanloh nadingin Pawlpi tuamtuamte in summer sung hunla-in kihilh thei hi. Sunday nitak or Nipi khat nitak hunkhat la-in kihilh thei hi. Hanciam nuamte aadingin lampi om hi. Sepsep theihnam ahi hi.
2. Tumahmah aa ih nuntakpih lokhawhdan i laih kul ding hi.Pupate lokhawh ngeina tawh an kikhamzo ngeilo ding hi. Zawnkolhaakpi kipaikhia zolo ding hi. Political lam mipilte leh Argricultural naseemte kopin nasiatakin panlak huai hi.
Leitang a siatloh nading bangci kep ding, singkung lopate a khantheihnading bangci kep ding, cihte ahi mailam saupi ngimna leh tumahmah nasepzia ding koici mapan ding ngaihsut huai hi. Tu-neuno khat tawh leikuia ankhuk kivuk ciauciau pen ngalhawk in tuai leinel tawmcik ineih khempeuh hong kiatkhiatsak tawntung hi. Tuate dal nangin tangluang kici singmam kikhung hi. Tuhunin tangluang khun ding singmaam om lo hi. Leihoihte bangtawh dal ding ihiam?
US gamah amau lokhawhna pen saanglua hi. Amau zatvan pawlkhat, pakhuan aa eklei daalna plastic peekte eizong Zolo aading bawl leeng hithei-in ka-um hi. Singteh lopate haaltum lo-in eekleihoih bawldan hanciam leeng hoih hi. Matupi gamlam ah leihoih bawldan nasia takin hanciam uh hi.
Vaimiim kung leh taangkungte bek kiciing thapai hi. Kumpi ulian lampan lampi zonsakin a tawsawn kei uleh,Zomite pen tuikia bangin amah leh amah kihonkhia zo lo hi.Gamdang sumzong neite sumtha tawh a taangzo zawdeuhte in Scientific anciindan tuamtuam tawh athak hanciam huai mahmah hi. Khaici hoih tuamtuam ih gamah puak tawntung ding hanciam ni. Zogam puahna pen thulianpipi hikhin lo hi.
3. Ganhing kepzia.
Ganhing kepdan kuhkal takin neih ding leh upadi thukhun kiptak neih huai hi. Ganhingte tungpan ihngahnate zatsiamna sinding leh theih ding ahi hi. Lokhawh sangin ganhing khawi in nuntak hong picingsak zaw thei ding hi. Lokhawh bek kivaakna hilo hi. Ganhingkhawi tawh kivaakzo thamlo-in lokhawh sangin kikhamvalzaw ding hi.
US aa ganhing khawite in Sa-Licence la uh hi. Amau khawi ganhingte a sa zuak pah uh hi. Ganhingte tungpan sa bek kingahlo hi. Bawngvun, sialvun, sakolvun, keelvun, tuvun cihte pen market hoihmahmah hi. Nawi ahi, bawngnawi, keelnawi, sakolnawi, a namkimin sukin zuak uh hi. Tuumul, keelmul, akmul, vatawtmul valkhong sak lo uh hi.
Tuabek hilo hi. Ganhing eekte hoihtakin khol uh hi. Anneekna khatehnen leh leivui leh gan-eek gawmin a ipipin zuak uh hi. Tua eklei man bekzong ganhing khawi a zian ngahzo kik uh hi, ci'n gen uh hi. Ekklei tawh kizom naturalgas kingahlai hi.
Aakkhawite in, aaksa, aaktui bektawh sum ngahlo hi. Aak-eek pen leihoihmahmah ahi hi. Amahguakin cikhlua ahihmanin ankungte sizo hi. Buhvai leh leineel tawh helin zuak uh hi.
Ei Zogamah innkimah vok kikhawi hi. Tua zong an khamtakin kipia zo lo hi. Mikhat in lo eka 3 a khawhna ah, vaimiim leh taang kumkhat khom ding ngahzo lo hi. Tua lo pen phalnih suah henla, phalkhatah nahtang, gamnahtang ahi aa innnahtang ahizongin, a dimin ciing leh, nahtang luang tawh vok pum bangzah khawizo ding hiam? Gualkhati gui kungthum hoihtakin zawl hileh nahtangluang tawh huanin cisawhleh vokluang tampi kikhawizo ding hi. Vokpen kha-4 simin kigo thei kizuak thei hi. Lobek kho leeng kumkhat khatvei tuktungzo bek hi. Tua ahih ciangin kumkhat thumvei tuktung ding hi.
Tuhunin India kikawmna hoih hi. Kawlgam, Indiagam kikawm kawikawi thei hi.
SINGKUNG SUAN
Tuni dongin Khamtung gamah neektheih-kung tawmtawm leh Niangteh Coffee simloh singkung suanding mangmatin kinei nailo hi. Ihgam ah khuahun namkim om hi. Gundung khualumna Simgam teng pen, Zang-ngaingawkung, Padauh kung, cingsingkung, dolkung, phatsingkung, ciingleng Zogam khantohna sumtum ding hoihmahmah hi. Kuhva kici kuankungte, ongkungte, hoih thei mahmah ding hi.
Gamlai khuavot luatlohnamunte ah, tawsawkung, tehnokung, singsan, tumsing, limsing, singsansing, singhoih namtampi kisuan thei hi. Niangteh Coffee kungte zong hoih hi. Simgam leh gamlaite ah guakung namkim kiciing thei ding hi. US gamah Bamboo-Plywood ci uh a, laibutau-in zang uh hi. Innzemna suak a, hoih acihin hoih hi.
Tamgam khuavot zawkna munte-ah Tamtakkung, taakkungtuamtuam, meiteikung namkim, tawhbatkung, hualpi kung, sialtalsingkung, hoih thei mahmah hi.
Zogamah vocado gahmahmah hi. Ko neulai-in zatdan neekdan kitheilo hi. Kuaman thupi sehlo uh hi. Tuhunin leitungah kinakzatmahmah hi. Nasiatakin ciinhuai hi. Zo-leitangh tawh kilem petmah singkungnam ahi hi.
4. GAMHAAL KHAM DING.
Zomite lakah gamhaal khampen haksa mahmah hi. Singno kepding thupina kuamah theilo ahihman hi. Pilna piakding kisam hi. Myone panin Hausa-upa kaikhawmin nasiatakin thumuan leh hoihpan ding hi. Hausa khempeuh sabenghaat gamhaal uuk ngentang hizawsop hi.
Sabengte in sakhi pumkhat amatnopmanin acre tampipi haltum uh hi. Meihaal ih khamnop leh sabenzong kham ding ahi hi. Zolokhote in ham haallo-in muatsakleh leihoih zaw hi. Hunsaupi aadingin hoihzaw hi.
Singkungte amawkmailoh nadingin Electric-power lamsang hanciam hun mahmah hi. Hidro-electric, Solar electric hanciam hun hi. India lampanin Solar system tawh ngahtheina vantuamtuam kila thei hi. Tuate tamzat mahmah ding ahi hi.
LEITUNGBUP ZOMI KIPAWLNA.
Zomite deihsak Zomi khat kahihmanintawm kagennuam hi. Leitungbup Zomi kipawlna pen, gamdang munkhat peuh aa koih dingin piang kasa kei hi. Headquqter ding zong khat leh khat kituh ding, hi kasa kei hi. Zogam mahah omleh hithei-in ka um hi. Gamdang kipawlna makai khempeuh committee members hipahin tua, member sungpanin panmun kiteel hileh picingzo bekin ka um hi. Makai dingin muanhuai kasa khin siksek hi. Supportna hong kipia khempeuh Zogam leitang tung mahah kizeek leh kilawm ding hi.
Zomite kipawlna kisiam nailo hi. Buaina khempeuh kipawlna sum tungpan kipan pahpah hi. Treasurer neihbek tawh phasak lo ding hi. Audit Committee khauhtak neih ding ahi hi. Tua Audit Committee pen Zomi kipawlna tuamtuam panaa hong pai representatives hipah ding uh hi. Committee khensatna omlo-in sum zanglo thamlo-in thoh theilo ding hi. Zatna khempeuh Committee minutes tungtawnin kizang ding a,receive voucher kiciantakin omden ding hi. Audit Committee te pen Project inspector hipah ding hi.
Hih kipawlna Fund pen kumpi langpang Society khatpeuh tawh kipaikaan lo-in,Zomi-Zogam puahna, kumpi tawh khut kilenaa nasepna hiding hi. Tulaitak Sia Vum Nang nasep pen nasiatakin supporthuai kasa hi.
Tutawm aa zattheih Zogam puahna ding ngiimna ahi hi.
Thang Siangh. zogampalpi@yahoo.com
Sunday, February 22, 2009
UUPIPA-ZI LEH BANGKUA-SUNG SANGGAM KHAT LEH KHAT.
Uuzaw Innluahpa leh a Zi.
Zomi Ngeina sungah i-om laiteng Teek leh Khang kithuahdan ngeina leh suahpih sanggam-sung kihuaidan ngeina kipaizo lo ding hi. Tua ngeina a zangsiamte' bangkua hoih-a, a nawkkha khempeuh tualbial nuam uh hi. Teekte omsungteng amau khanpih sanggamte leengla kitawlnga lo-in kiphathuak den hi. Tua hunsung Bangkua pen thupi-suah mahmah hi.
Uupipa in Zi hong nei hi. Ruth bang-a, numei-hoih ahihleh Teekte tawh hong ki-aihual pah hi. Ruth in, " Namite kei mi hihenla, na Pasian zong keima Pasian hihen, " cipah siausiau hi. [Ruth 1:14-16.] A pasal ii Nu leh Pa pen nu-mah pa-mah cipah a, pasal sanggam khempeuh ama sanggam suakpah hi. Ama-lam sanggamte hong kibehlap ahihmanin sanggam-hau suak hi. Teek leh Khang ii hiang khempeuh kigawmin nopci-suah peuhmah hi.
Mithak ahihna leh a gualhuaina hangin sanggam khempeuh in lamnaih uh a, a mu khempeuh in hopih-nuam uh hi. Heeksuk-heektoh maingal tawntung hi. Pi aw, nu aw, ci-in innkuanpih ngeisa mahbangin bawl uh hi. Teekte inzong it beklo-in muang mahmah pah uh hi. Kilawm kituakin seem thei gamtaang thei ahihmanin kuaman phunsan lo uh hi. Khutkhelhna nangawn a tup hilo cih theitek ahih ciangin hu'-in amalamah panghon uh hi. Itna in mawhna khempeuh seelzo hi. 1Corinthians 13:4-7.
Numei a pauziahziah khempeuh siakhin lo hi. Itna leh thuhoih bulphuh a, pauziahziah om hi. Amah ki-awnghon tuanlo-in nasep-silbawl hawm ziahziah hi. Paulap zong lo hi. Hun ngah keng, cingei lo hi. Sepding bawlding khempeuh amah kiphuum den hi. A teekte in, " Na uu guak seemsak kei un, huh un, " ci tawntung a, bangkua nasep-silbawl mapai mahmah hi. A sanggamte in a nung zui uh a, bawm liailiai uh hi. Ama thanuamna in makaihoih suaksak hi.
Lungsimkawi neilo a, pauziahziahte pen gualhuai in, Teekte pahtakna ngah thei zaw hi. Pasal zahtakna leh itna, Teekte hehpihna leh neekngaihna, innkuan nuntak khantohna ding ngimna tawh gamtaang ahih ciangin zahtakna kipia hi. Teekte in, "Na uu cih bangbang gamta un," ci-in a tate hanthawn uh hi. Khat leh khat kithupi-bawl ciat uh a, ki-itna khang semsem hi.
Uupipa pen hun-awng neihni zingsang simin puanza tamsilh khingkhengin, a naute inn banhawh hi. Haksaatna tuamtuamte khempeuh theihpih hi. Damlo a omleh, a hunlapin phawkpah hi. Innka-liip ging liapliap a zak uh ciangin, " Nu ei, i uu hong vaak hilo maw" ci-in tokhom lenlakin munhoih penah nakoihkhol hi. Itna leh zahtakna kigawm ahi hi.
A Zi penzong a Pasal mahbangin sanggamte khualin angvandan siam mahmah hi. Uupipa-zi thukhualna hangin sanggamte lomkhat suak uh hi. Singkung tampi neektakin pokhawm leh, huih in mutpai zolo hi. Sanggam kilomkhatte kiimlehpaam in nopneh ngamlo uh hi. Khauzangneu tampi kihualkhawm leh tembaw gol mahmah kaizo hi. Uupipa-zi hoih ahih ciangin sanggamte in a tenna khua taisan ngamlo dongin khenglah uh hi.
a. Damtui kulthuk limngaan zuan a, singcin paal phialvan bawm e.
b. Lunmang hawmsiam zataan bawm a, ciin hawmsian tuai in bawm e.
Ahun a cin ciangin innlak sanggamteng kithuza-in uupipa Tukzu khol uh hi. Nopna-dahna thu khatpeuh a om ciangin buakhuanin uap ciat uh hi. Uupipa leh a Zi thukhualna hangin innlak sanggam teng kilomkhawm uh hi. Thusia-thupha khempeuh Uupipa kiang kitun hi. Thusia-thupha khempeuh a kibangin puakhawm uh hi. Sanggam kilungtuakte kiangah puakzawhloh ding vangiklua omlo hi.
Uupi-van puazo-mi a tamzaw pen a Zi hoihna hang ahi hi. Khatveivei numeite gam-sakol bang ahi phial zongin, kamkaih lensiam pasalte khutsungah,suan leh muanpen suak thei hi. Sanggamte in Uupipa tawihuan ahihmanin midangte tung nangawnah vaang nei hi. Tua vaang in a sanggamte huutzawhna tha piakik hi.
a. Ih khang ciautui luanging icih akaih tam a, luangingno aw e.
b. Ih tung solsa vaangtaang icih alsi'n bawm a, vangtaangno aw e.
Thu kikum innkuante pen a ki-it innkuante ahi hi. Bangkuahoih icihte pen vaikhempeuh kikumte ahi uh hi.
Numei sinsia.
Bangkua-nuam leh nuamlo a tamzaw pen Mo neih ciangin kipan hi. Numei gilo khat, pasal Bangkua hong lut phetin, " No " leh "Ko " tawh hong tung hi. Na Nu na Pate,na sanggamte na Behte cihtawh thupan tawntung hi. Numei gilo phungkhen acihte hi a, thuhilh haksa hi. Hibang lungsim-puak pen pattah haksa hi. Uuzaw aading genloh zi ding limlimin hoihlo hi. Mo dingin hoihlo hi. A nei pepeuh mavang ngeilo ding hi.
Mihing pen ganhing mahbang hi-a, pattah thuhilh tawntung kisam ahi hi. Leengla hong pai zongin awnlo a, tu keihkaih mawk om hi. A pasal in, " natutna awn oh," cileh, nihvei thumvei khit ciangin thei paisuak lel a, hong pai khat peuhpeuh amuh ciangin,muktu zeenin awn thei hi. Tua bang numeite pen Nu leh Pa in hawmthawh lua, itlua ahihmaninin thuhilhlo, bangmah sinsak lo uh a, khialhna lianpipi a bawl uh ahi hi.
Tua bang mite pen " hakai pahtak lungheeng" cihtenam ahi hi. Pasal in tawsawn tawntung ding kul hi. An nahuan o, an thuuk o, kuangsawp o, innpuah o, ih puan sawp o, tho inla kityhawi o paihun ta ei, ci-in a zongsat dong gen kul hi.
A thongil ngeilo numeite pen masuan kinte hi-a, zi dingin hoih hi. Innkuan sung khuaziing ngeilo ding hi. Alarm Clock tawh a kitawng thei numei deih kei in. Paihun a cin ciang-a a kithawi pante a pasal in nakpi-in tawsawn keileh anih-un kithadahsuah thei hi. Innkuanbup zawngkhal sak zo hi. Pasal in tawlnga lo-in tawsawn tawntung ding kisam hi.
Zi or Mo zawngte in ataima[alol] numei , a ciltatvan a keemsiam, innkuanpihte angvansiam, neekngaih thei, Economy lungsim nei numei, a mun zui-in a om bangbang tawh kinaamtakzo numei, pasalte zahtak a vangpia thei numei zong un. Nakhempeuh kiguangkuaksa-in om a, hunlap tawntung numei zong un. Lungsim kuhkal masuan a tutdong a hanciamte zong un. Tua bang numeite in innkuan hong tawikangzo numei ahi hi. Tuhun ciangin uisan mehlimduh anhuan belmahmah thanuam zong un.
Zi leh innkuanpih aa ih omkhit ciangin meelhoih in bangmah man lo hi. Gamtathoih en masa un. Nikhatsung a innah om lecin a zia atong kisansaat thei lel hi. A Nu a Pate leh a sanggamte a hona, a gamtatzia ahekzia namu ding hi. Tua gamtatna khempeuh nang kiangah hong ken ding hipah hi.
Sanggamte leh Uuzaw nupate kikaal.
Ei Zo Ngeina sungah Uuzaw(innluah) dinmun pen thupi mahmah hi. Innpi pen sanggam lungzuang khuangaite lungzuan khohnamun ahi hi. Anduh gilkialte kingaknamun ahi hi. Uupipa pen sanggamte kidalna-lum tawh kibang hi. Amaute belh kulhpi tawh kibang hi. Uupipa-zi pen kongcingnu hi a, sanggamte sungtum pusuak sakin nuamsa mahmah uh hi.
Uupipa-zi ahoih keileh, kongbiang a dak leengla khempeuh a pet, uihang tawh kibang hi. Kongbiang aa dakngam om nawnlo hi. Innkamong kiliip gingte leh suangphahpeek siikna khekhaap ging puak leklekte kiza nawn mello hi. Sanggam leengla kivanglua ahih ciangin, innka kiliip ging a zak simin, naupangte in sikha sa uh a, puan kikhuhin bu uh hi. Khangluite in, uipi leengla zong nuamtuam, acih dinmun tungta hi.
Teek leh Khangte nupa kikaal.
Ei Zomite pen kum-60 khit ciangin nasep ngeina bang hizo lo hi. Guhtui kang hi. Guh kilawi liapliapin tutna panin dinkhiat ding haksa kisa hi. Ki-uaikai mahmah hi. An leh tui pen anip-aneem bek kine zo hi. Tua bang thakiathun hong tun ciangin lo kikuansak nawnlo hi. Inn-ngaak ci-in innah naucin leh inn-nasep kithuahsak hi. Tudongmahin tuapen ahi dingmahin kingaihsun khong hi.
Mipil-mihau gamte ah, Innsung puahte pen Housekeeper ci-in a nai-in kicial hi. An pen bawlsa-in kizuak a,a manlaangin suanglumin ne uh ahihmanin, anhuanna-in huntam bei lo hi. Naucing pen poimawh hi. Amaute kiangah naucinna-mun a tuamin kinei hi. Naucin thaman pen manpha mahmah hi. Nasep dang sangin sumtam kipia zaw hi. A kiseem khempeuh naitawh thaman kingah sak hi. Ahunmaan tawh na kiseem a, ahunmaan tawh thaman kipia hi. Thaman neilo nasep khatbeek omlo hi.
Nu-teek Pa-teek inn-ngaak naucingte pen thaman a tuamin ih piazo kei zongin, naseem dangte mah bangin Credit piak ding kilawm hi. Numei haite in innngaak ci-in thusimlo thei uh hi. Us gamah nasep khat peuhpeuh thaman a ngah keileh,zum kitun uh a, piakloh phamawh sak uh hi.
Numei lungsimhoihte naseem a ciah ciangin, inn-ngaakte kiangah, " Nu, nabuai lua uh hia, an beek tui beek nadawn man uh hiam o, ih nau a cingh na?" ci-in hehpihna kammal tawh kihopih hi. Sunsung a gimna teng pen tua kamzol teng in nuulsiang mang a, a tawllam zong phawk nawnlo hi.
Khatvei a Teeknu thatang neukhiukheu gawng thipthep teekkhin sawnsawn, nau a puak cianginamah tawh a kikim phial khat om hi. A Mo pen thagolin sai vetvat khat ahi hi.Naseem a ciah ciangin a nau sangkhia hi. A nawi tahin pia hi. "Nu ei nau puksi dek hilo maw, an napialo maw?," cih kawmkawm leh a pumtung teng velvelin, " a ci nin si, sil buanglo a, nu ei a taw ciang in kui, hehpih huai lua si," ci laalaa hi.
" Gilkial ei, an bang huan, tua, tua, tua, nabawl lo maw? thadah si u cia, tua bek hilo maw nasep u,"ci-in mittang kisal lela-in en phei hi. A Teeknu in, " Nau pua kawmsa leh dinsa a anne hing ei, an minsa kakoihzawh pen kei, kipak petmah ing," cikik hianghiang hi.
Tuhun ciangin Teek leh Khang kikaal kuamthuk mahmah hi. Ih ngeina kiphiat vetlo napi zong kizang taktak tuanlo hi. Teek tawh om Khangte in dongkholh sa uh a, vangikpi-in ngaihsun uh hi. A pianna taangthu leh nupi-pasal a suah theihna taangthu suutkik lo mawk uh hi. Hih thute suutkik uh hileh, Khangte in Teek tawh om pen thupha ahihlam phawkin, vanzang sa mahmah ding uh hi.
Ei Zomite khang kilumlet laitakin, Upadi kip kineilo hi. Kikupna omlo-in uuzaw puak vante thudon lo-in dapkoih lel uh hi. Nu leh Pate in a tate a sepzawhloh hun dongin vaak napi,amau vaakkik ding kua cih matmun om nawnlo hi. Nu leh Pa vaak ding kua cih, genkholh theih hilo ahihmanin, Kawl ten zong Nu leh Pa vaak ding leh a luah atang ding sehsa-in koihngam lo uh hi. Asih dongaa vaak penpen aneih khempeuh nusiat lel hi.
Tuhun khangthak paizia cidiam, numeilam ah hoizaw uh hi. Ama Nu leh Pa sangin Sunghnu, Sungpa thupi seh zaw ciat uh hi. Tua ahih ciangin ta-numeite neuseh theih dingin omlo hi. Khang kilumlet a, khuahun paizia kikheelkheel hi.
Tuhun Khangthakte inzong, teekhun aading ngimkholhsa tawh a ciangtanin ta neih huai ta hi. Tate tungah kingaktheih om nawnlo kha ding hi. Europe mite ngeina mah zuihloh phamawh hun hong tung lel ding hi.Ngeina laklawh ahihmanin Zomite lakah a vaakding tasam Nuteek Pateek 70% bang om tawntung hi.
Innkuan hoih icihpen Khangmasate zahtakna pan kipan a, Mo inzong ama vun suahkhia-in,a pasal vun leh a pasal sisan sungah kiphuum ding ahi hi.. Pupa Ngeina ih phiat matengin, tua ngeina kiptak-a lente buailua ngeilo hi.
Thang Siangh. zogampalpi@yahoo.com